21148پ

Relation between personality traits and decision-making styles with physiological responses, induced by cognitive dissonance

دكتري

روانشناسي

مركز تحصيلات تكميلي

1394

1394/06/15

عالي

184ص

آقايوسفي، عليرضا

زارع، حسين؛ شقاقي،فرهاد

169-181ص

Decision making styles, personality traits, Cognitive dissonance, Physiological components

دانشگاه پيام نور/ مركز تحصيلات تكميلي

كاربرد ناهماهنگي شناختي در تبليغات و سياست به تأييد رسيده است. بنابراين شناسايي جنبه‌ها و وابسته‌هاي روانشناختي آن به‌ويژه تصميم‌گيري و شخصيت، مي‌تواند ضمن افزايش كاربرد روانشناسي در ساير حيطه‌هاي علوم انساني، متخصصين حيطه تبليغات و سياست را ياري برساند، لذا هدف كلي از اين پژوهش بررسي رابطه سبك‌هاي تصميم‌گيري و ويژگي‌هاي شخصيتي با تغييرات فيزيولوژيك ناشي از ناهماهنگي شناختي و ارائه مدلي در اين زمينه بود. روش: بدين‌منظور از 130 دانشجوي دانشگاه علمي كاربردي صفادشت كه از طريق نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شده بودند دعوت شد تا در اين پژوهش شركت كنند. پرسشنامه‌ سبك‌هاي تصميم‌گيري اسكات و براس و نيز پرسشنامه شخصيت گري-ويلسون در اختيار آن‌ها قرار گرفت و قبل و بعد از پر كردن پرسشنامه‌ها شاخص‌هاي فيزيولوژيك آن‌ها ارزيابي شد. براي ايجاد ناهماهنگي شناختي در طي دو مرحله از آن‌ها خواسته شد ابتدا افت علاقه خود را نسبت به شخصيت محبوبي كه با بي‌اعتنايي با يك كودك برخورد مي‌كرد، مشخص كنند و سپس در مورد لزوم كاستن از مقرري سازمان بهزيستي براي كودكان بي‌سرپرست انشا بنويسند. براي تحليل داده‌ها از رگرسيون و تحليل مسير استفاده شد. يافته‌ها: ارتباط مثبت سبك‌هاي تصميم‌گيري اجتنابي و وابسته و ارتباط منفي سبك‌هاي تصميم‌گيري منطقي و شهودي با ناهماهنگي شناختي مشخص شد، بيشترين ارتباط به سبك تصميم‌گيري اجتنابي مربوط بود سبك تصميم‌گيري شهودي كاهش فشار خون را بر اثر ناهماهنگي شناختي پيش‌بيني مي‌كرد. سبك تصميم‌گيري منطقي افزايش ضربان قلب و كاهش فشار خون سيستول را بر اثر ناهماهنگي شناختي پيش‌بيني مي‌كرد در مورد سبك تصميم‌گيري اجتنابي و سبك تصميم‌گيري وابسته نيز مي‌توان گفت اين دو نوع سبك تصميم‌گيري همه شاخص‌هاي فيزيولوژيك را پيش‌بيني مي‌كردند. افزايش نمرات گريز و روي‌آوري با كاهش نمرات ناهماهنگي شناختي ارتباط داشت و افزايش نمرات جنگ، خاموشي و اجتناب فعال با افزايش نمرات ناهماهنگي شناختي و اينكه ويژگي‌هاي شخصيتي مي‌توانند تغييرات فيزيولوژيك ناشي از ناهماهنگي شناختي را پيش‌بيني كنند. اثر متغيرهاي شناختي و شخصيتي يادشده بر شاخص‌هاي فيزيولوژيك نيز به طور غيرمستقيم و از طريق ناهماهنگي شناختي، ميانجيگري مي‌شد. نتيجه: از يافته‌هاي اين پژوهش اين نتيجه حاصل شد كه سبك‌هاي تصميم‌گيري و متغيرهاي شخصيتي با ناهماهنگي شناختي و تغييرات فيزيولوژيك ناشي از آن ارتباط دارند و اينكه سبك‌هاي تصميم‌گيري و ويژگي هاي شخصيتي تغييرات فيزيولوژيك ناشي از ناهماهنگي شناختي را پيش‌بيني مي‌كنند. بنابراين در حين برنامه‌ريزي براي استفاده از ناهماهنگي شناختي در حيطه‌هاي ديگر مي‌بايست به سبك‌هاي تصميم‌گيري افراد و آثار آن بر تغييرات فيزيولوژيك ناشي از ناهماهنگي شناختي هم توجه نمود.

1394/07/06

27434