21119پ

The Role of Economic and Ecological Factors in Economic Instability of Rural Settlement in Saral Area – Divandarreh Township

كارشناسي ارشد

جغرافيا و برنامه ريزي روستايي

تهران جنوب

1394

1394/04/16

عالي

211ص

طالشي،مصطفي

رستمي، شاه بختي

180-186ص

environmental - ecological factors , basic sources , economic instability, stable development , rural settlements, Saral area

دانشگاه پيام نور/ مركز تهران جنوب

عوامل محيطي- اكولوژيك مانند(منابع آب، خاك، شيب، اقليم و...) نقش مهمي در پايداري و ناپايداي اقتصادي سكونتگاه هاي روستايي بويژه سكونتگاه هاي روستايي مناطق كوهستاني داشته است. از ميان اين عوامل متفاوت منابع پايه( آب و خاك)، روش هاي بهره-برداري، الگوي كشت و نظام هاي بهره برداري مهم شناخته شدند و هر يك از موارد مذكور با شاخص هاي همچون: ميزان حق آبه، راندمان حق آبه، روش هاي سنتي آبياري، ميزان حاصل-خيزي اراضي زراعي، راندمان توليد، درآمد، پس انداز، خريد تضميني، سند داركردن اراضي زراعي و ... مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گرفتند. منطقه مورد مطالعه، 49 سكونتگاه روستايي بخش سارال شهرستان ديوانده است كه بر اساس روش نمونه گيري احتمالي از نوع نمونه گيري طبقه بندي شده مانند: موقعيت طبيعي( موقعيت جغرافيايي) به سه تيپ سكونتگاهي: كوهپايه اي، دره اي و دشتي و تعداد خانوار به چهار دسته: كمتر از 20 خانوار، 40-20 خانوار،60-40 خانوار و 60 خانوار و بالاتر تقسيم شد كه از اين 49 روستا 12 روستا به عنوان نمونه انتخاب شدند. بررسي هر يك از اين تيپ هاي سكونتگاهي با پژوهش هاي ميداني و كتابخانه اي نشان داد كه منابع پايه( آب و خاك)، روش هاي بهره برداري و الگوي كشت و نظام هاي بهره برداري تأثيرات متفاوتي در ناپايداري اقتصادي هر يك از تيپ هاي سكونتگاهي بخش سارال داشته است. طوري كه در سكونتگاه هاي روستايي دره اي و كوهپايه اي بيشترين تأثير و در سكونتگاه هاي دشتي تأثير نسبتاً كمتر در ناپايداري اقتصادي داشته است. بررسي نظرسنجي ها و نقشه هاي منابع آب و خاك تهيه شده از بخش سارال نشان داد كه كميت و كيفيت منابع آب و خاك در حد خوب بودند اما روند بهره برداري سنتي و كم بازده تأثير نامناسبي بر اقتصاد سكونتگاه هاي روستايي اين بخش گذاشته بود. همچنين بررسي ها نشان داده كه هر چند كميت و كيفيت منابع پايه (آب و خاك) در حد خوب بوده است اما با ايجاد تغيير در الگوي كشت و نظام هاي بهره برداري حاكم بر بخش سارال مي توانيم به پايداري اقتصادي در هر يك از سه تيپ سكونتگاه روستايي دره اي، دشتي و كوهپايه اي دست پيدا كنيم.

1394/06/28

27363