20801

Intellectual foundations Safavids from of Shaykh Junayd until the end of the reign of Shah Tahmasp (851-984) Role of Religious Ahle haq,Kakeiy,Shabak,Alavi

دكتري

تاريخ

مركز تحصيلات تكميلي

1393

1394/03/22

عالي

188ص

نصيري، محمدرضا

ادريسي،مهري؛ نجفي برزگر، كريم

173-185ص

: Safavid, thoughts Ghalyanh, Ahl e haq, Shabaks, Kakaiy, Alavian, Replace Sharia, Faqihhan

دانشگاه پيام نور/ مركز تحصيلات تكميلي

طريقت صفوي در سير بدست‌گيري قدرت دنيوي سه مرحله از تحول انديشه‌اي متمايز را تجربه نمود. شافعيگري – صوفيگري از تأسيس ‌اين طريقت تا زمان شيخ جنيد مشي غالب بود. اين مرحله از طريقت صفوي فاقد برنامه‌اي جهت رسيدن به قدرت سياسي بود‌ و همچون بيشتر گرايش‌هاي صوفيانه بر زهد و گوشه‌گيري و كرامات رهبران تأكيد داشت. مرحلة دوم با كوچ اجباري شيخ جنيد به آناتولي و شام آغاز گرديد. در اين دوره، انديشۀ مبارزه طلبانه غاليانه وارد اين طريقت گرديد و به صورت عملي و نظري طريقت صفوي به دو حوزۀ غربي و شرقي تقسيم شد. بدين معني كه در حوزۀ غربي فرزندان ابراهيم شيخ شاه به صورت كامل شافعي‌گري را كنار گذاشتند. به جاي آن انديشه و باورداشتي وارد طريقت صفوي گرديد كه به انديشۀ «غاليانه» موسوم است. در تقابل اين دو براي رياست فائقه و مسند نشيني طريقت صفوي، حوزۀ غربي دست بالا را يافت. اين امر با حذف شيخ جعفر به عنوان نمايندۀ حوزۀ شرقي شروع شد و با تأسيس سلسله صفوي صورت عملي به خود گرفت. تقريبا همه پژوهش‌‌ها و تحقيقات جديد دورۀ نوين انديشه صفويان را تأئيد مي‌نمايند. منتها اختلاف در آغاز، منشاء و چگونگي تحول اين دوره جديد است. در واقع با شكل‌گيري اين هسته بود كه صفويان در مسير دست‌يابي به قدرت سياسي پا نهادند و با تكيه بر نيروهاي معتقد و مومن به اين انديشه توانستند سلسلة صفوي را بنيان نهند. مرحله سوم پس از تأسيس حكومت صفويه آغاز شد. از آنجا كه اين انديشه فاقد توان و برنامه‌اي جهت ادارۀ حكومت بود، پذيرش باورداشت‌هاي حوزة غربي براي قلمرو تازه دور از ذهن مي‌نمود. اتخاذ رويكرد ديگري جهت تداوم حيات حكومت تازه تأسيس صفوي ضروري مي‌نمود. دوري از انديشه‌هاي غاليانة نخستين و جايگزيني شريعت بر مبناي تشيع دوازده‌امامي راهكاري بود كه از جانب شاهان صفوي براي پاسخ به اين نياز در پيش گرفته شد.

1394/04/02

26729