PIR 150

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

پيام نور رشت

1392-1393

1393/06/22

دفاع شده

ح،110ص.

بهرام خوشنودي چروده

پروين تاج بخش

Poem , Prosody , Rhythm , Music , Holy defense , Guilan

راهنما، خوشنودي چروده،بهرام , مشاور، تاج بخش،پروين

يكي از مختصّات شعر دفاع مقدّس در آثار شاعران استان گيلان، موسيقي غني در اشعار آنان است كه همچون آيينه¬اي نمايش¬گرِ روح پُرشور و بي¬قرار آنهاست. با آن¬كه در شعر دفاع مقدّس، شاعران، بيشتر در غم و اندوهِ ناشي از ظلم و ستمِ جنگ، شعر سروده¬اند، امّا از جنبة حماسي آن نيز غافل نبوده¬اند. هنگامي كه نوحه¬ها را سرداده-اند، آهنگي آرام و ملايم دارند، در عين حال لحن حماسه نيز در آن موج مي¬زند. به¬طوركلّي در اين آثار، از لحاظ موسيقي، آن¬چه بيشتر از همه تشخّص دارد كاربرد اوزان پويا و پُرتحرّك است. در اين آثار از 29 وزن عروضيِ به كار رفته، جز چند وزن اندك، همگي خوش¬آهنگ و مطبوع هستند. كاربرد متنوّع حروف قافيه، استفاده از قافيه¬هاي هنري، همساني واج¬هاي اصلي قافيه با واژه¬هاي بيت نيز از ويژگي¬هاي سبكي آنان است. در مورد رديف هم، گرايش بيشتري براي استفاده از رديف¬هاي فعلي به چشم مي¬خورد. در حوزة موسيقي دروني، مشخّصة اصلي آنها، واج¬آرايي و انواع تكرار است كه به پويايي و تحرّك شعر آنان افزوده است. در بخش موسيقي معنوي، علاوه بر ارتباط تنگاتنگ واژه¬ها و تداعي معاني مناسب و گوناگون آنها، طنين و صدايي كه در شعر ايجاد مي¬كنند، چشمگير و داراي كمالِ اهمّيّت است. در شعر سپيد، با آن¬كه وزن عروضي ندارد، با آهنگي منظّم روبرو هستيم كه ناشي از موسيقي معنوي و جلوه¬هاي آن است كه از آن ميان، تلميح و مراعات نظير بيشترين بسامد را دارند. برآيند تحقيق، نشان از آن دارد كه موسيقي به كار رفته در اين اشعار، خوش¬آهنگ و ملايم است، قافيه و رديف، به¬خوبي به كار رفته و در شعر آنان تنيده شده است. شعرشان سرشار از هماهنگي¬هاي آوايي و انواع تكرار است و جاهايي هم كه خلأي در موسيقي احساس كرده¬اند، آن را با موسيقي معنوي جبران نموده¬اند

26587