16794پ

Study of Linguistic Complexities in Reading and Comprehension of Written Texts of Iran’s Tax Laws

كارشناسي ارشد

زبانشناسي همگاني

مركز تهران جنوب

1391

1391/11/25

عالي

232ص

روشن، بلقيس

فهيم‌نيا، فرزين

209-216ص

218-230ص

Forensic linguistics, Legal language, Reading, Comprehension, Text, Iran’s tax laws

دانشگاه پيام نور/ مركز تهران جنوب

عنوان پژوهش حاضر بررسي پيچيدگي‌هاي زباني در خواندن و درك‌مطلب متون نوشتاري قوانين مالياتي ايران مي‌باشد. از آنجا كه متون نوشتاري قوانين مالياتي ايران نوعي متن حقوقي محسوب مي‌شود، اين پژوهش در حوزه‌ي زبان‌شناسي حقوقي قرار مي‌گيرد. زبان‌شناسي حقوقي علمي ميان‌رشته‌اي است كه از تعامل ميان رشته‌ي زبان‌شناسي و حقوق به وجود آمده و به عنوان رويكردي نوين در زبان‌شناسي كاربردي مطرح است. اين رشته با به ‌كار‌گيري يافته‌هاي زبان‌شناسي، به كشف هرچه بيشتر حقيقت در حقوق يا نظام قضايي مي‌پردازد. يكي از كاركردهاي زبان‌شناسي حقوقي بررسي دشواري‌هاي زباني در درك متون حقوقي و ارائه‌ي راهكارهايي براي برطرف نمودن اين دشواري‌هاست. در پژوهش حاضر نگارنده سعي دارد پس از معرفي زبان‌شناسي حقوقي و زبان حقوقي، با بررسي قانون مالياتهاي مستقيم ايران ، پيچيدگي‌هاي زباني آن را در ابعاد نحوي و واژگاني و آيين‌نگارش توصيف نمايد. با شناسايي و توصيف اين پيچيدگي‌ها، مي‌توان پيشنهادهايي براي ساده‌سازي اين متون ارائه نمود. روش تحقيق در اين پژوهش، تحليل محتوا مي‌باشد و پيكره‌ي زباني پژوهش 60 پاراگراف مي‌باشد كه به روش تصادفي از دو بخش «مواد قانوني» و «بخشنامه‌ها و آيين‌نامه‌ها»ي كتاب مجموعه قوانين مالياتي 89 انتخاب گرديده است. در اين پژوهش نگارنده مي‌كوشد به اين سؤال‌ها پاسخ دهد:1) ازنظر زبان‌شناختي چه نوع دشواري‌ها و پيچيدگي‌هاي زباني در خواندن و درك‌مطلب متون نوشتاري قوانين مالياتي ايران ، وجود دارد؟ 2) وجود پيچيدگي‌هاي زباني در متون نوشتاري قوانين مالياتي ايران چه تأثيري در خواندن و درك‌مطلب آن‌ها مي‌گذارد؟ 3) چگونه مي‌توان متون نوشتاري قوانين مالياتي را ساده نمود به نحوي كه خللي در محتواي آن ايجاد نشود؟ با بررسي پاراگراف‌هاي منتخب كل كتاب نتايج زير به دست آمد: در بعد نحوي: جمله‌هاي مركب 90/53% و جمله‌هاي مختلط 27/38% وجمله‌هاي ساده 64/8% از كل جمله‌ها را تشكيل مي‌دهند. همچنين 5/37% از كل ساخت‌ها را، ساخت‌هاي ميانه، غيرشخصي و مجهول تشكيل مي‌دهند. حذف فعل بدون ذكر قرينه‌ي لفظي نيز در 42/7% از كل ساخت‌ها ديده مي‌شود. در بعد واژگاني: 81/61% از كل واژگان را، واژگان و اصطلاحات حقوقي، عربي و كليشه و مهجور و حروف اضافه‌ي مركب تشكيل مي‌دهند. همچنين در 25/0% از واژگان، رسم‌الخط فارسي رعايت نگرديده و در 30/65% از موارد، نشانه‌گذاري صورت نگرفته است. با بررسي ومقايسه‌ي پاراگراف‌هاي منتخب مواد قانوني و بخش‌نامه‌هاي كتاب مشخص گرديد كه مواد قانوني نسبت به بخش‌نامه‌ها داراي پيچيدگي زباني بيشتري بوده و از انسجام كمتري برخوردارند. براساس پرسش‌هاي پژوهش و تدوين فرضيه‌ها، نتايج پژوهش فرضيه‌هاي زير را تأييد مي‌كند: 1) پيچيدگي‌هاي زباني در خواندن و درك‌مطلب متون نوشتاري قوانين مالياتي ايران شامل پيچيدگي‌هاي نحوي (مانند: به كار بردن جمله‌هاي مركب و مختلط، ساخت ميانه، ساخت غيرشخصي و ساخت مجهول و حذف فعل كمكي بدون قرينه‌ي لفظي در جمله)، پيچيدگي‌هاي واژگاني (مانند: استفاده‌ي فراوان از واژه‌ها و اصطلاحات حقوقي، عربي، مهجور و كليشه و حروف اضافه‌ي مركب) و رعايت نكردن اصول صحيح نگارشي و رسم‌الخط مي‌باشد.2) وجود اين پيچيدگي‌هاي زباني، خواندن را كند و درك‌مطلب را دچار اختلال مي‌كند.3) مي‌توان اين متون را به نحوي ساده نمود كه هيچ‌گونه خللي در محتواي آن ايجاد نشود، به اين ترتيب كه به جاي استفاده از جمله‌هاي مركب و مختلط، از جمله‌هاي ساده و كوتاه استفاده كنيم. از ساخت معلوم به جاي ميانه و مجهول استفاده كنيم. تا جايي كه مي‌توانيم به جاي به‌كار بردن واژه‌هاي عربي و مهجور، از معادل فارسي و امروزي آن‌ها استفاده كنيم. آئين‌نگارش و نشانه‌گذاري را در متن رعايت نماييم.

1393/07/22

23002