16793پ

The Role of Rural-Urban Interaction in Spatial-physical Development of KarajMetropolitan Surrounding

كارشناسي ارشد

جغرافيا و برنامه ريزي روستايي

مركز تهران جنوب

1393

1393/02/22

عالي

183ص

طالشي، مصطفي

عزيزپور، فرهاد

164-168ص

دانشگاه پيام نور/ مركز تهران جنوب

نظام كالبدي – فضايي، بعنوان يكي از زيرنظام هاي فضاهاي روستايي نه تنها متأثر ازعوامل دروني اين نظام بلكه، متأثر از عوامل محيط (بيرون) خود در كنار ساير زير نظام ها در حال تغيير و تحول است. در بين مجموعه عوامل محيط بيروني نظام (سيستم) شهرها و نوع تعاملات فضايي شان با نقاط روستايي يكي از مهمترين عوامل اثرگذار بر تحول روستا و بويژه نظام كالبدي – فضايي است. تحولات نظام مسكن و نظام كاربري اراضي از جمله مهمترين اين تحولات هستند. محدوده مورد مطالعه كه در گذشته بخشي از استان تهران و امروز جزيي از استان البرز است، تحولش از اين قاعده مستثني نيست. يافته تحقيق نشان داده است كه تحول نظام كالبدي – فضايي روستاهاي مورد بررسي در زيرنظام هايش بويژه در زير نظام مسكن و فضاهاي معيشتي به شدت اتفاق افتاده است. اين تحول كه برخي مثبت و برخي منفي است پيامدهاي را براي روستاها بدنبال داشته است. از بين مجموعه عوامل اثرگذار، نوع، شكل و دامنه تعاملات روستاها با شهرهاي پيراموني در اين تحول از نقش پر رنگي برخوردار بوده است. جريان كالا و خدمات، سرمايه و در كنار آن جريان مردم كه داراي ساختاري يك سويه و بعضاً دو سويه ( البته در راستاي تأمين منافع شهرها) است، زمينه ساز اين تحول گرديده است. نهايتاً با توجه به يافته ها، نتايج تحقيق به شرح زير است:1) تحول كالبدي– فضايي روستاهاي پيرامون شهرها (بويژه كلانشهر) امري محتوم و گريز ناپذير است كه امروزه در چارچوب مناسبات جديد شبه سرمايه داري درروستاها عينيت فضايي يافته است؛2) تحولات رخ داده روستاها ارتباط مستقيمي با اندازه آنها دارد. البته اين نتيجه بعنوان يك اصل كلي نيست. چراكه بعضي از روستاها متوسط و كوچك كه از مزيت نسبي بالايي در تعامل با شهرها برخوردار باشند نيز از سطح تحولي بالا برخوردار هستند؛3) روند تحولي روستاها صرفاً متأثر از يك نقطه شهري (سكونتي) نيست بلكه مي توانند تحت تأثير چند نقطه شهري باشد. دامنه تعاملات فضايي مهمترين عامل در اين ارتباط است.

1393/07/22

23001