8107

زهرا طاهري پور

دكتري

مدرسي معارف اسلامي

پيام نور , كتابخانه مركزي دانشگاه پيام نور

1392

211ص

211-199ص

پ طاهري پور، زهرا , ع

شهر حله در سده پنجم هجري به دست خاندان شيعي بني مزيد بنا شد .اميران اين خاندان خود از دانش و فضيلت بي بهره نبودند .روحيه علم دوستي و دانش پروري آنان به همراه امنيت پايدار حله و موقعيت جغرافيايي مناسب آن باعث گرديد، شيعيان ، سادات و خاندان هاي علمي راهي حله شوندÝ به گونه اي كه اين شهر به يكي از پايگاه هاي رسمي شيعيان امامي و محل برگزاري محافل و حلقه هاي درسي آنان تبديل شد .دانشوران شيعي با بهره مندي از فضاي بحث و گفت وگوي علمي به گسترش و هم افزايي علوم اسلامي خاصه دردانش هايي چون فقه ، حديث و كلام مدد رساندند .در اين ميان حضور فقيهان برجسته موجب پويايي و بالندگي دانش فقه گرديد و اين دانش در سايه كوشش آنان كام لتر و جامع تر شد و مبتني بر ادله اي گرديد كه تا عصر حاضر مبناي استنباط فروع از اصول است .دستاوردهاي دانشوران حلي در دانش كلام نيز بسيار چشمگير است به گون هاي كه حوزه كلامي حله از پررونق ترين مدارس كلام اماميه به شمار م يآيد .مهم ترين رويداد كلامي يعني شكل گيري كلام فلسفي از دستاوردهاي اين حوزه علمي است .افزون بر اين ، حضور پرشمار شاعران و سرايندگان در حله آن شهر را به رقيبي جدي كه توانايي هماوردي با بغداد را داشت ، تبديل ساخت .اين پژوهش بر آن است تا بر اساس روش توصيفي تحليلي نخست اوضاع سياسي حله ، در دوره مزيديان را بررسي كرده و سپس نقش آن خاندان را در گسترش علم و ادب واكاوي نموده ، آنگاه ويژگي ها و دستاوردهاي حوزه علمي حله و نقش آن را در گسترش فرهنگ و تمدن اسلامي از اواخر سده پنجم تا سده نهم هجري بيان نمايد .در همين جهت پس از مطالعه و تحقيق در منابع، مÊخذ و پژوهش هاي موجود به اين نتيجه رسيد كه مزيديان در ادامه راه آل بويه در پشتيباني گسترده از شيعيان ، فرصت و بستر لازم براي فعاليتهاي علمي آنان مهيا ساختند .همچنان كه حمايت آنان از اهل شعر و ادب با هدف جلب افكار فرهيختگان به سوي حله ، به عنوان مركز علمي و ادبي در مقابل بغداد كه مركز خلافت عباسيان و تحت نفوذ سلجوقيان بود، صورت گرفت .از اين رو حله به رغم سقوط مزيديان ، به سبب مهاجرت گسترده خاندان هاي علمي وادبي به آنجا، نقشي مهم در استمرار حركت علمي و توليد دانش و بالندگي و شكوفائي تمدن اسلامي ايفا نمود.

بخش اول : اوضاع سياسي حله ازآغازتاسده دهم هجري . بخش دوم : اوضاع اجتماعي ، اقتصادي واداري حله . بخش سوم : اوضاع علمي وفرهنگي حله

2931/90/90

8107پ

1

21938