7449

عليرضا كاوند

دكتري

مدرسي معارف اسلامي

پيام نور , كتابخانه مركزي دانشگاه پيام نور

1391

283ص

فقهي زاده ، عبدالهادي

رفعت نژاد، محمد تقي Ý محمدي نژاد، فرهاد

283-258ص

پ كاوند، عليرضا , ع

"امي " از نظر لغوي به معناي "درس ناخوانده " است ، يعني كسي كه نزد كسي براي آموختن خواندن و نوشتن نرفته و بر اين دو امر توانا نيست .دليلش اين است كه واژه "امي " يا منسوب به "ام " و يا منسوب به "امÞ" است .مشهورترين معناي واژه "ام " به ضم همزه ، "مادر" است ، زيرا اصل و ابتداي فرزندان ، "مادر" است و از او متولد مي شوند .چنانكه مشهورترين معناي "امÞ"، "جماعت " است كه يك مجموعه واحد به شمار مي روند .معناي اين دو واژه ، در معنا كردن واژه "امي " تاثير دارد، زيرا واژه "امي " منسوب به آن دو قلمداد مي گردد .بر اساس منابع تفسيري و حديثي (مباحث مطرح ذيل آيات 02 و 57 سوره آل عمران ، آيات 751 و 851 سوره اعراف ، آيه 84 سوره عنكبوت و آيه 2 سوره جمعه و نيز رواياتي مانند: روايت امام رضا (ع ): "ومن آياته انه (پيامبر) كان يتيما فقيرا راعيا Îجيرا لم يتعلم كتابا و لم يختلف الي معلم ..."، روايت ابن عباس : "كان النبي صلي الله عليه وسلم Îميا لا يقرا ولا يكتب " و روايت ابن مسعود: "لم يكن رسول الله صلي الله عليه وسلم يقرÎ ولا يكتب ." مي توان گفت : "امي " بودن پيامبر اكرم (ص ) به معناي "درس ناخوانده " بودن ايشان است و ايشان پيش از بعثت بر خواندن و نوشتن توانمند نبوده اندÝ ولي پس از بعثت بر خواندن و نوشتن توانمند شده و در مواردي فعل خواندن از ايشان سر زده است Ý ولي در هيچ موردي ننوشته اند .اين مسئله ، همواره يكي از دلايل صدق ادعاي نبوت و رسالت ايشان به شمار رفته است Ý زيرا به راستي شگفت آور است كه شخصي كه تا پيش از بعثت خود قادر بر خواندن نبوده ، چنين كتابي آورده و اين خود يكي از جنبه هاي اعجاز قرآن كريم است .محققان مسلمان در اين زمينه ديدگاههاي متفاوتي دارندÝ با توجه به شواهد قرآني و حديثي و نيز پاره اي روايات تاريخي ، ديدگاه برخي (مانند: ابن شهرآشوب ، ابن نجيم ، عبده و مطهري) كه معتقدند "امي " به معناي "درس ناخوانده " است ، صحيح به نظر مي رسد .نيز ديدگاه افرادي (مانند: شيخ مفيد، سيد مرتضي ، شيخ طوسي ، علامه حلي و علامه مجلسي ) كه معتقدند پيامبر اكرم (ص ) پيش از بعثت بر خواندن و نوشتن ناتوان بوده ولي پس از بعثت بر خواندن و نوشتن توانا شده ، صحيح تر به نظر مي رسد .خاورشناسان نيز در اين زمينه ديدگاههاي متفاوتي ارائه كرده اند كه با توجه به شواهد موجود، ديدگاه افرادي (مانند: مونتيه ، آماري، كازيمرسكي و هنري دي كاستري) كه معتقدند "امي " به معناي "درس ناخوانده " است ، صحيح به نظر مي رسد .نيز ديدگاه خاورشناساني (مانند: دورانت ، كارلايل ، آرمسترانگ ، هنري دي كاستري و ديون پورت ) كه معتقدند پيامبر اكرم (ص ) پيش از بعثت بر خواندن و نوشتن ناتوان بوده ، صحيح قلمداد مي شود

فصل اول : كليات و مفاهيم . فصل دوم : "امي " بودن پيامبر اكرم (ص ) در منابع تفسيري و حديثي . فصل سوم : "امي " بودن پيامبر اكرم (ص ) از ديدگاه محققان مسلمان و خاورشناسان . فصل چهارم : تحليل انتقادي اشكالات طرح شده درباره درس ناخوانده بودن پيامبر اكرم (ص ). فصل پنجم : جمع بندي و نتيجه گيري

2931/30/62

7449پ

1

21290