چكيده
خواجه حسين ثنايي مشهدي، مشهور و متخلص به «ثنايي» يكي از شعراي برجسته ي قرن دهم هجري و متولد شهر مقدس مشهد است. وي در ابتدا از شعراي دربار ابراهيم ميرزاي صفوي به شمار مي رفت. پس از وفات ابراهيم ميرزا و سوء ظن شاه اسماعيل دوم نسبت به شاعر، ثنايي به هندوستان مهاجرت كرد و در آنجا مورد توجه اكبر شاه گوركاني و بزرگان دربار وي قرار گرفت. او با شعرايي چون مولانا شكيبي و نظيري نيشابوري مراوده داشت. وي در سال 996 هجري قمري در لاهور وفات يافت و بعدها جسدش به مشهد مقدس انتقال يافت. كليات اشعار ثنايي شامل ديوانِ قصايد، غزليات، قطعات و رباعيات ؛ ساقي نامه و اسكندر نامه ي اوست. اما در اين ميان شهرت اصلي و اهميت شاعر در گروِ مضامينِ بديع و دور از ذهني است كه در سرودن قصايد به خصوص بخش مدحي قصايدش بكار برده است تا آنجا كه وي را از مبدعان و مخترعان سبك هندي دانسته اند. اين رساله با هدف تصحيح آثار ثنايي و معرفي سبك شعري وي انجام شده و شامل مقدمه اي مبسوط و مفصل در معرفي كامل شاعر و كليات اشعار وي است كه به شيوه كتابخانه اي فراهم آمده است. در بخش اصلي رساله، تصحيح كليات شاعر به شيوه تصحيح بينابين و بر اساس نسخه ي اساسِ نسبي، انجام پذيرفته است. در بخش تعليقات، سعي شده است نكته هايي راهگشا در جهت دريافت درست و دقيق ابيات و مطالب به خواننده عرضه شود. پس از بررسي آثار ثنايي مي توان چنين نتيجه گرفت كه ثنايي در قصايدش اغلب به مضمون پردازي مشغول است اما در سرودن غزليات، غزلياتِ ساده ، روان و به دور از ابهام وي يادآور اشعار مكتب وقوع مي باشد. اغلب غزليات شاعر كوتاه و گاه مقصور به دو سه بيت و فاقد تخلص شعري هستند . ساقي نامه ي ثنايي همچون اسكندرنامه ي وي شامل اشعاري متوسط است. ثنايي اسكندرنامه خود را به تقليد از اسكندرنامه ي نظامي سروده است ولي آن را ناتمام رها نموده است.كليد واژه ها: خواجه حسين ثنايي مشهدي، تصحيح، شعر دوره ي صفوي، ديوان اشعار، ساقي نامه، اسكندرنامه.
