PHD 272

دكتري

مدرسي معارف اسلامي - گرايش اخلاق و عرفان اسلامي

مركز تحصيلات تكميلي

1393

01/04/01393

خوب

عابدين مومني

مشاور اول عليرضا اژدر - مشاور دوم ابراهيم فتح اللهي

التزام يكي از مفاهيم اصلي حوزه ي پژوهش اخلاقي است. انديشه مندان و صاحب نظران، از ارسطو تا مور، هركدام به اندازه ي وسع نظر به آن پرداخته اند و رابطه ي لازم و ملزوم بين احكام اخلاقي و عمل به آن را، به نوعي خاص تبيين نموده اند.هر كدام از اين نظريات داراي نكات مثبتي بوده اند ولي هيچكدام حق مطلب را ادا نكرده اند.دليل اين مساله به طور قطع فاصله ي بين انديشه هاي بشري با منشاء انديشه ي ناب وحياني است. صاحب انديشه ي ناب وحياني جمله اي معروف دارد كه پس از گذشت قرن ها، گويا سخن از زبان دل هر انسان با فطرت الهي مي گويد. اين سخن به هر زبان و لهجه اي كه بيان شود، دلنشين است.حضرت ختمي مرتبت، رسول اكرم(ص) مي فرمايد:«اِنَّما بُعِثتُ لاُتمَّمَ مكارمَ الاخلاق.» ايشان فلسفه ي رسالت انبياي الهي را در يك جمله ي كوتاه اتمام اخلاق حسنه بيان فرمودند و براي فهم اصول و فروع اخلاق الهي، تمسك به قرآن كريم را سفارش كردند و در بخش عملي، عترت مطهر خود را به عنوان چراغ راه بندگي، مكمل وحي الهي قرار دادند. و فرمودند:«اني تارك فيكم الثقلين كتاب الله و عترتي...سوال و جواب اصلي در اين رساله بدين قرار است: منشاء عدم التزام عملي به اخلاق، اگر جهل و غفلت و نفسانيت، افراط و تفريط و حجاب ظلماني و نوراني باشد، اين شرك، كفر، ظلم و در يك جمله اين زنگار و فراموشي نسبت به چه چيزي و چه امري اتفاق مي افتد؟ به جز خدا و كلام وحي و برگزيدگان الهي، چه چيزي و چه كسي مهجور و مستور واقع شده است؟ و با موانع و آفات و بيماري مواجه شده است و چگونه بايد درمان شود؟ ايجاب الزام و سلب التزام چگونه امكان پذير است؟ اين مهم با استفاده از كلام نوراني قرآن كريم و ائمه ي معصومان(ع)، به عنوان مفسرين واقعي وحي الهي، در اين رساله تبيين شده است كليد واژه ها:اخلاق، الزام، التزام، مانع، عقل، نقل، عرفان، تعليم و تربيت.

11029