PHD 258

دكتري

حقوق بين الملل

مركز تحصيلات تكميلي

1392

21/12/1392

عالي

حسين آل كجباف

مشاور اول رضا موسي زاده - مشاور دوم سيدجواد موسوي زاده

آنچه كه در طول تاريخ قابل مشاهده بوده و مي باشد نشانگر اين موضوع است كه برخي از اشكال حكمراني نسبت به برخي ديگر كارآمدتر و مفيدتر بوده اند كه براي تشخيص اين كارآمدي و مفيدي نياز به يك سري اصول مي باشد .كه اين اصول را مي توان به كمك مفهوم حكمراني مطلوب مورد شناسايي قرار داد. هر چند مفهوم حكمراني مطلوب قائم به ذات نيست ليكن خود بر اصول و ارزشهايي حاكم است كه مي توان با عنوان مولفه هاي حكمراني مطلوب از آنها نام برد كه در اكثر مفاهيم اين مولفه ها يعني، حاكميت قانون، پاسخگويي، مشاركت و شفافيت وجود داشته و مشتركند و به عنوان چهار مولفه ي اصلي حكمراني مطلوب مطرح هستند.البته مولفه هاي ديگري همچون توجه به آراي عمومي (اجماع) ،برابري و اثر بخشي و كارايي نيز براي حكمراني مطلوب برشمرده اند كه با تحقق چهار مولفه اصلي ساير مولفه ها هم متحقق خواهند شد.اما در مورد امكان تحقق ايده ي حكمراني مطلوب در نظام بين الملل حداقل در مورد مولفه هاي شفافيت ، مشاركت و پاسخگويي ترديد چنداني وجود ندارد ليكن در خصوص مولفه حاكميت قانون با توجه به اينكه نظام بين المللي مستقل از سياست نيست جاي تامل بيشتري وجود دارد. با توجه به اين كه مولفه هاي مطرح شده از مفاهيم حقوق بشري هم هستند تقويت هر يك از اين مولفه ها مي تواند منجر به تقويت ساير مولفه ها شود و اينكه براي عملياتي كردن ايده ي حكمراني مطلوب ابتدا مي توان در زمينه هايي كه مناسب تر هستند مانند تجارت بين الملل و محيط زيست اقدام كرد تا موجب تقويت اين ايده در نظام بين الملل شود. مطالعه تطبيقي انديشه سياسي و سيره حكومتي امام علي(ع) و ادبيات نظريه حكمراني شباهت چشمگيري ميان آموزه هاي حكومتي امام و نظريه حكمراني به نمايش مي گذارد جوهره اصلي نظريه حكمراني كه تاييد ماهيت حكومتگران بر وضعيت شهروندان و سطح توسعه جامعه است به وسيله آموزه هاي اسلامي تاييد مي شود. حتي آموزه هاي اسلامي از اين هم فراتر رفته و ماهيت حكومتها را به ميزان استقامت و پايداري ملتها و لياقت و پشتكاري كه از خود نشان مي دهند وابسته مي داند. لذا ما در اين رساله در پي جواب به اين سوال اصلي هستيم آيا مفهوم و مولفه هاي نظريه حكمراني مطلوب كه در نظام بين الملل مورد توجه هستند با آموزه هاي علي (ع) در نهج البلاغه مطابقت دارند ؟ بدين منظور اين رسال براي جواب به اين سوال اصلي و سوالات فرعي مطرح، در پنج بخش تنظيم گرديده كه بخش اول مفاهيم ،جايگاه ومولفه هاي حكمراني مطلوب را از منظر نظام بين الملل و نهج البلاغه بررسي و چهار بخش بعدي به بررسي چهار مولفه اصلي حكمراني مطلوب كه هر يك در بخش جداگانه اي بررسي و در نهايت نتيجه گيري كلي بعمل خواهد آمد .ضمنا اين رساله از جنبه اثباتي وارد موضوع نشده و صرفا يك كار تطبيقي بوده به همين دليل نياز به ارائه مباني حكمراني مطلوب نمي باشدكليد واژه: حكمراني مطلوب، نظام بين الملل، امام علي(ع)، نهج البلاغه، حاكميت قانون، پاسخگويي، مشاركت، شفافيت.

10780