مقارنه و تطبيق ازدواج موقت با ازدواج سفيد

A Comparative Jurisprudential Study of Temporary Marriage an‎d Cohabitation without Marriage (White Marriage)

كارشناسي ارشد

فقه و مباني حقوق

دانشگاه پيام نور مركز تهران جنوب

1402/1403

1404/05/08

عالي

106ص

كرمي، رضا

100-104

: temporary marriage; white marriage; Twelver Shi‘ite jurisprudence; women’s rights; social pathology

تهران جنوب

ازدواج موقت (نكاح منقطع) به‌عنوان يكي از نهادهاي فقهي در مذهب شيعه، جايگاهي خاص در نظام حقوقي و اجتماعي جمهوري اسلامي ايران دارد و با هدف پاسخ‌گويي مشروع، ضابطه‌مند و موقت به نيازهاي جنسي، عاطفي و اجتماعي افراد، به‌ويژه در شرايط خاص، طراحي شده است. در مقابل، ازدواج سفيد به‌عنوان نوعي هم‌زيستي بدون ثبت رسمي و تشريفات شرعي و قانوني، پديده‌اي نوظهور و برگرفته از تحولات فرهنگي و اجتماعي جوامع مدرن است كه در ايران نيز با وجود فقدان مشروعيت فقهي و حقوقي، در برخي لايه‌هاي اجتماعي مشاهده مي‌شود. هدف اصلي اين پژوهش، بررسي نقش ازدواج موقت در تضمين حقوق تكريمي و تضميني زنان و تحليل تأثير آگاهي‌بخشي، آموزش و فرهنگ‌سازي در اصلاح نگرش‌هاي منفي جامعه نسبت به اين نهاد و در نتيجه، كاهش گرايش به ازدواج سفيد است. پرسش محوري پژوهش ناظر به مقايسه سطح تعهد، حمايت‌هاي قانوني و اجتماعي در دو نوع رابطه يادشده، به‌ويژه در ارتباط با حقوق زنان است. روش پژوهش، توصيفي ـ تحليلي و مبتني بر منابع كتابخانه‌اي، متون فقهي، آراي حقوقي و اسناد قانوني مي‌باشد. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه ازدواج موقت، در صورت اجراي صحيح و همراه با نظارت و فرهنگ‌سازي، مي‌تواند حقوق مالي، عاطفي، رواني و اجتماعي زنان را تأمين كند؛ در حالي‌كه ازدواج سفيد، به دليل فقدان مشروعيت شرعي و حمايت‌هاي قانوني، فاقد هرگونه امنيت، ثبات و پشتوانه حقوقي است. بر اين اساس، ارتقاء سطح آگاهي عمومي، اصلاح قوانين حمايتي و تبيين ابعاد فقهي اين نهاد مي‌تواند گامي مؤثر در تقويت جايگاه آن و كاهش آسيب‌هاي ناشي از روابط غيررسمي باشد.

1404

79272