26097پ

How to promote the status of womenʹs thought from the Constitutional Revolution to the first Pahlavi dynasty.

كارشناسي ارشد

تاريخ اسلامي

پيام نور تهران جنوب

1401-1402

1404

بسيار خوب

96

بيگدلي،محسن

شهسواري،ثريا

88-94ص

Modernism, Qajar, Pahlavi, Griboyedov, Patriotic Women

تهران جنوب

انقلاب مشروطه (1285 ش) با جايگزيني نظام مشروطه به جاي استبداد مطلقه، نه تنها ساختار سياسي ايران را متحول كرد، بلكه بستر بيداري جنبش زنان را فراهم ساخت. زنان كه پيش‌تر در چارچوب پدرسالاري شديد، فاقد حقوق اوليه بودند، با استفاده از فضاي نسبي آزادي‌هاي اجتماعي و گسترش نشريات، نخستين كنش‌هاي سازمان‌يافته را با تأسيس مدارس دخترانه (مانند «دبستان دوشيزگان»)، انتشار جرايد زن‌محور (نظير «نامه بانوان») و تشكيل انجمن‌هاي مستعد آغاز كردند. اين اقدامات اگرچه با مقاومت گسترده‌ي مردان مشروطه‌خواه ــ كه عليرغم حمايت از آزادي‌هاي سياسي، گسترش حقوق زنان به حوزه‌هاي خانوادگي و اجتماعي را برنمي‌تافتند ــ مواجه شد، توانست گفتمان حقوق زنان را در جامعه نهادينه كند. در دوره‌ي رضاشاه، تفكرات غرب‌گرايانه‌ي افراطي (نظير كشف حجاب اجباري) نه از بستر طبيعي جنبش زنان، بلكه به‌صورت آمرانه و بدون پشتوانه‌ي خواست عمومي تحميل گرديد.اين پژوهش به اين نتيجه ميرسد كه مشروطه با مشروعيت‌بخشي به كنشگري اجتماعي زنان و ايجاد نهادهاي آموزشي و رسانه‌اي، سنگ بناي تحولات بعدي در جايگاه زن ايراني شد، هرچند نتوانست ساختارهاي عميق پدرسالارانه را كاملاً دگرگون كند. دستاوردهاي اين دوره (آموزش رسمي دختران، شكل‌گيري گفتمان حقوقي و رسانه‌اي زنان) عليرغم محدوديت‌ها و مقاومت‌هاي فرهنگي، پايه‌اي اساسي براي مبارزات بعدي زنان فراهم آورد.

1404

78989