پ د ش 304

Synthesis of copper nanostructure based on aqueous extracts of leaves of Jujube and Neem plants and its effect on phytochemical changes of lavender plant

رساله دكتري تخصصي

رشته شيمي (Ph.D) گرايش: تجزيه

دانشگاه پيام نور مركز شيراز

1403

1403/06/28

سي دي

دكتر حسين توللي،دكتر وحيد توللي

دكتر محمدعلي كريمي

: total phenol , total flavonoid , antioxidant capacity , essential oil performance , essential oil profile

سنتز سبز نانوساختار يكي از راه هاي مقرون به صرفه براي توليد تركيبات نانو است. اين تركيبات مي توانند در كشاورزي به عنوان كود در توليد گياهان مختلف استفاده شود. با توجه به نقش تغذيه اي و اثرات اليسيتوري نانوساختار بر گياهان دارويي، در پژوهش حاضر نانوساختار مس از مسير سنتز سبز از عصاره كنار و چريش سنتز شدند و خصوصيات نانوذره سنتز شده مورد بررسي قرار گرفت. علاوه بر آن اثرات كاربرد برگ هاي كنار و چريش در غلظت هاي 0/0، 0/10، 0/25 و 0/50 ميلي گرم در ليتر بر تركيبات زيست فعال، ظرفيت آنتي اكسيداني و اسانس گياه مورد بررسي قرار گرفت. مشـخصـات‌ نانوذره مس سـنتز شـده‌ با آناليزهاي UV-Vis، DLS، FT/IR،XRD ، Raman، SEM،TEM ،TGA ،EDS بررسـي‌ شـــد. در آناليز FT/IR نوار جذبي در‌ cm-1 500~600، متناظر با ارتعاش‌ كششي‌ پيوند Cu-O، حاصل‌ از عصاره‌ برگ كنار و چريش بود. الگوي XRD، به ترتيب بيانگر ســاختار كريســتالي‌ هگزاگونال و مكعبي‌ برايCuNPs ســنتز شــده‌ با برگ هاي كنار و چريش بود. در آناليز رامان پيك‌هاي مشـاهده‌ شـده‌ براي نانو سـاختار مس سـنتز شـده‌ با عصاره برگ هاي كنار و چريش در 272، 333 و 610 cm-1 مربوط به پيوند Cu-O است. با توجه‌ به‌ تصـاوير SEM مورفولوژي هگزاگونال و مكعبي براي CuNPs با عصـاره‌ هر دو برگ‌ حاصـل‌ شـد. CuNPs سنتز شده‌ با عصاره‌ برگ كنار و چريش با ميانگين‌ قطر 50 و 30 نانومتر با آناليز TEM، ارزيابي‌ شـد. پايداري حرارتي نانوساختار مس سنتز شده از عصاره برگ كنار و چريش با آناليز TGA مورد بررسي قرار گرفت. آناليز EDS سيگنال قوي اتم مس در KeV0/1 را نمايش مي دهد كه تاكيدي بر وجود مس در نانوساختار سنتز شده است. علاوه بر آن كاربرد برگي كنار و چريش روي گياه اسطوخودوس سبب افزايش تركيبات زيست فعال فنولي و فلاونوئيدي شد. اين افزايش با بالا رفتن ظرفيت آنتي اكسيداني عصاره همراه بود. بهبود ظرفيت آنتي اكسيداني و افزايش محتواي تركيبات فنولي به بهبود تغذيه گياه از نظر تامين مس و همچنين نقش اليسيتوري نانوساختار ارتباط داده شد. افزون بر افزايش، محتواي كل تركيبات فنولي و فلاونوئيدي و پروفايل اين تركيبات نيز در گياه تحت تاثير كاربرد نانوساختار مس قرار گرفت. p-كوماريك اسيد، سرينژيك اسيد، اپي كاتچين و كوئرسيتين به ترتيب بيشترين محتواي تركيبات فنولي/فلاونوئيدي را در عصاره گياه تشكيل دادند. كاربرد نانوساختار مس سبب افزايش محتواي اين تركيبات در عصاره گياه شد. به اين ترتيب انتظار مي رود با كاربرد نانوساختار مس، خواص آنتي اكسيداني، اثر ضد سرطاني، اثرات ضد باكتريايي، خواص ضدالتهابي و اثرات مهار اختلالات عصبي در گياه اسطوخودوس تقويت شود. كاربرد نانوساختار مس به ويژه در غلظت 25 ميلي گرم در ليتر سبب افزايش چشمگير توليد اسانس در اسطوخودوس شد و از طرف ديگر افزايش غلظت كاربرد نانوساختار مس، يك روند كاهش در مقدار اسانس گياه را نشان داد. كيفيت اسانس اسطوخودوس نيز تحت تاثير كاربرد نانوساختار مس قرار گرفت. بخش اصلي اسانس گياه مربوط به تركيبات 1و8-سينئول (0/9-3/7 درصد)، بورنئول (8/14-0/11 درصد)، كريپتون (5/11-8/9 درصد)، كاريوفيلين اكسيد (5/9-0/8 درصد) و اپي الفا-كادينول (4/22-7/18 درصد) بود. اين تركيبات به طور متوسط بيش از 88 درصد از اسانس اسطوخودوس را تشكيل دادند. انتظار مي رود كه كاربرد نانوساختار مس در تغذيه اسطوخودوس سبب افزايش خواص آنتي اكسيدان، ضد سرطان، و فعاليت ضد التهابي اسانس گياه شود. علاوه بر اين، افزايش 1و8-سينئول منجر به افزايش عطر و كيفيت اسطوخودوس براي استفاده در صنايع غذايي و دارويي شد. هر چند كه محتواي كريپتون كه سومين تركيب شيميايي مهمي بود كه در اسانس اسطوخودوس يافت شد تحت تاثير كاربرد نانوساختار مس قرار نگرفت. به تقريب كارايي يكساني در عملكرد نانوساختار مس-كنار و نانوساختار مس-چريش مشاهده شد. در بين تيمارهاي مورد استفاده، تيمار 25 ميلي گرم در ليتر از اين تركيبات داراي بيشترين اثر در بهبود تركيبات زيست فعال و اسانس گياه بود.

منظر جعفري

77781