PIR 311

Persuading the audience in "History of Beyhaqi" and "Qaboosnameh"

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي گرايش محض

پيام نور رشت

1402/06/26

61ص.

درجه ارزشيابي:خوب

سهيلا فرهنگي

يوسف اسماعيل زاده

audience , persuasion , Qaboosnameh , Bayhaqi’s history

فرهنگي،سهيلا،راهنما , اسماعيل زاده،‌يوسف،مشاور

آرا و نظرات ما تحتتأثير افراد متخصص، آگاه و قابل اعتماد است كه تغيير مي‌يابد.اگر در پيام يك مبلغ احساس كنيم كه منافع شخصي خود را مد نظر دارد در اعتماد و پذيرش ما نقش منفي ايجاد مي‌كند، هرچه منبع پيام و مبلغ پيام براي مخاطب قابل اعتمادتر باشد و پيام آشكارتر بيان شود؛ تأثير بيشتر و عميق‌تري بر مخاطب مي‌گذارد و اگر منبع پيام مورد علاقه مخاطب باشد و يا موضوع پيام مورد علاقه مخاطب باشد احساس مي‌كند به دريافت آن پيام نياز دارد. در نتيجه تأثيرگذاري و فرايند اقناع بهتر و عميق‌تر شكل مي‌گيرد. تاريخ بيهقي به عنوان متني تاريخي كه ارزش‌هاي ادبي و اجتماعي و فرهنگي آن نيز بر هيچ‌كس پوشيده نيست در پرتو هنر و دانش ابوالفضل بيهقي به چنان جايگاه والاي اقناعي رسيده كه بعد از صده‌ها سال همچنان پر مخاطب است. ويژگي‌هاي اقناع مخاطب در تاريخ بيهقي به طور خلاصه عبارتند از: لفظ و بيان شيرين كتاب كه ماحصل دانش دبيري بيهقي است، توجّه بيهقي به بيان منطقي حوادث، بيان تدريجي و توضيح نكته به نكته وقايع، رعايت اصل بي‌طرفي در درج تاريخ، توجّه بيهقي به ابعاد عقلاني و احساسي مخاطبانش و بهره‌گيري از استدلال عقلي و به چالش كشيدن مخاطب در طول داستان، بيان قبح نگرش‌هاي نادرست. قابوس‌نامه به عنوان يكي ار متون تعليمي ادبيّات فارسي كه سرشار است از آموزش‌هايي با موضوعات متنوع كه لازمة زندگي هر انساني با هر جايگاهي است. ويژگي‌هاي قابل ملاحظه و مهمّ اقناع مخاطب كه در قابوس‌نامه به چشم مي‌خورد به طور خلاصه عبارتند از: استفاده از آيات قرآني، استفاده از احاديث انبياء و ائمه اطهار در متن كتاب به عنوان مثال براي پذيرش پيام از جانب مخاطب، بيان واضح و بدون تعصب نصيحت و دانش نويسنده در نگارش متني روان و جذاب. آنچه در اين تحقيق مورد بررسي قرار مي‌گيرد اصول و شيوه‌هاي اقناع مخاطب در كتاب‌هاي تاريخ بيهقي و قابوس‌نامه و بيان شباهت‌ها و تفاوت‌هاي اقناعي اين دو كتاب است تا براي خواننده روشن شود كه ابوالفضل بيهقي و عنصرالمعالي هر كدام در نقش دبير و دانشمند زمانۀ خود چگونه توانستند كتاب‌هاي تاريخي و آموزشي تأليف كنند كه گذشت صدها سال نتوانست بر تأثير قابل توجّه آنها بر مخاطب بكاهد. گذشت زمان و تغييرات زباني كه در گويش و نگارش زبان فارسي پديد آورده كاملاً واضح است، تغييرات زباني و سبك نگارش امروز تفاوت بسياري با گويش و نگارش زبان فارسي صدۀ پنجم هجري دارد ولي اين كهنگي واژه و سبك نتوانسته تأثير تاريخي و تعليمي اين دو كتاب را بر مخاطب كاهش دهد و اين ثروت عظيم ادبيّات فارسي را مرهون علم و دانش ابوالفضل بيهقي و عنصرالمعالي هستيم.

1403/08/29

منتخبي

76941