مطالعه زيست شناسي و رژيم غذايي وزغ لرستاني در مناطق غربي ايران

كارشناسي ارشد

زيست شناسي

تهران شرق

1403

تاريخ ثبت در تهران شرق شنبه 1403/8/26

صحافي شده ندارد

حميد درويش نيا

دانشگاه پيام نور مركز تهران شرق

دوزيستان به دليل پيوند دادن اكوسيستم هاي زميني به آبي براي چرخه زندگي خود، جزء اصلي شبكه هاي غذايي هستند و به اين خاطر كه شكارچيان فرصت طلبي هستند از منابع غذايي با فراواني بيشتر در محيط اطرافشان تغذيه مي كنند. اين گروه به دليل تغذيه از حشرات، داراي اهميت بسزايي در تعادل و كنترل بيولوژيكي آفات كشاورزي اكوسيستم هاي مختلف هستند. گونه وزغ لرستاني با نام علمي Bufotes luristanicus به عنوان يك گونه دوزيست بومي ايران شناخته شده اما تا كنون مطالعات بسيار كمي روي آن انجام شده و اطلاعات زيادي درمورد آن در دست نيست در اين تحقيق كه در سال 1402 و بهار و تابستان 1403در بخش هايي از استان هاي خوزستان، ايلام و لرستان انجام گرفت، ضمن بررسي وضعيت زيستي گونه¬ي در معرض آسيب وزغ لرستاني (Bufotes luristanicus)، ضمن بررسي زيستي اين گونه، محتويات معده¬ي 67 نمونه وزغ لرستاني، به روش شستشوي معده stomach flushing بررسي و الگوي غذايي اين گونه مشخص گرديد. اندازه بدن در جنس ماده 74 ميلي متر و در جنس نر 56 ميلي متر بود. اعضاي متعلق به اين گونه در كنار يا كمي دورتر از منابع آبي زندگي مي كنند و فقط براي توليدمثل به گودال هاي آب وارد مي شوند. 642 گزينه¬ي غذايي (عمدتاً بي¬مهرگان) و غير غذايي (بقاياي گياهي و سنگ سنگ¬ريزه) از محتويات معده جمع¬آوري و شناسايي گرديد. گزينه¬هاي غذايي مربوط به 4 شاخه¬ي جانوري، عمدتاً بندپايان (83.3%)، و 7 رده بودند كه رده¬ي حشرات با 14 راسته، و در بين آن¬ها، راسته¬ي بال غشائيان (Hymenoptera) و قاب ¬بالان (Coleoptera) داراي بيشترين مشاهده بودند كه تنوع بالاي گزينه¬هاي غذايي اين گونه انعكاسي از تنوع بالاي بي¬مهرگان منطقه¬ي مورد مطالعه است. هر چند منطقه¬ي مورد مطالعه داراي شرايط اقليمي مناسب زيست اين گونه مي¬باشد، اما متأسفانه در ساليان اخير فعاليت¬هاي انساني، به خصوص تخريب زيستگاه، باعث كاهش تعداد اين گونه¬ي آسيب¬ پذير شده، به گونه¬اي كه اخيراً در فهرست گونه¬هاي در معرض آسيب IUCN قرار گرفته است. ضروري است كه با اينچنين مطالعاتي، اين گنجينه طبيعي و مهم در اكوسيستم معرفي و شناسانده شود تا ضمن شناسايي دلايل كاهش تنوع زيستي اين گروه، بر اساس آن برنامه ريزي دقيقي در جهت حفظ اين گونه و گونه هاي مرتبط با آن و ارتباطي كه اين موجود با محيط اطراف و انسان ها دارد، صورت گيرد.

76881