1402 الف8ن2 0205پ PIR

كارشناسي ارشد

زبان وادبيات فارسي

آمل

1399-1402

1402/04/05

عالي

114ص.

علي ابوالحسني

حسين فاميليان

پژوهش حاضر با موضوع جايگاه انسان در مكتب اگزيستانسياليست با تكيه بر آثار سارتر وهدايت به بررسي ماهيت وجودي بشر مي پردازد.انسان و جايگاهش در جهان ، هدفش ، انتخاب هايش همگي مسائلي ست كه در اين پژوهش به آن پرداخته خواهد شد. اين مكتب، بيشتر مكتبي فلسفي است تا ادبي اما اغلب نويسندگان آن، فلسفه را از هنر و ادبيات جدا نمي‌دانستند . رواج اين مكتب در ايران و اروپا پس از جنگ جهاني دوم بود.آنجا كه بشر دچار ياس و نا اميدي و سرگرداني شد وسپس به فكر پيدا كردن راهي براي رهايي از اين شرايط بر آمد .صادق هدايت از جمله نويسندگاني بود كه در راه يابي انديشه هاي اگزيستانسياليستي به ايران نقش عمده اي داشت. اين فلسفه توسط فيلسوفاني مانند نيچه، سورن كي‌يركگارد شروع و توسط هايدگر و به خصوص سارتر به اوج خود رسيد، و در نهايت توسط افرادي مانند اروين دي يالوم، تا زمان حال، ادامه يافته است. اگزيستانسياليسم بعد ازاتمام جنگ‌جهاني دوم در فرانسه به طور كلي جاي سورئاليسم را گرفت و تاثير جنگ‌جهاني دوم بر گسترش و رواج اين مكتب را، نمي‌توان ناديده گرفت.اگزيستانسياليسم ايده‌ي تسلط جهان بر نحوه‌ي زندگي انسان را رد مي‌كند.به طور خيلي خلاصه و ساده مكتب اگزيستانسياليسم در اين جمله‌ي معروف از سارتر خلاصه مي‌شود: ((وجود مقدّم بر ماهيت است.)) اين عبارت چنين مي‌گويد كه انسان ويژگي‌هاي فطري ندارد و ماهيت‌ هر شخص از قياس شباهت‌هاي او با ساير آدم‌ها بدست نمي‌آيد؛ بلكه تنها از راه اعمال آن شخص ساخته مي‌شود و بنابراين، هر فرد مسئول ماهيت (اعمال) خويش است. اين مكتب بر پايه‌ي آزادي و مسئوليت انسان شكل گرفته است، چون هيچ‌كس نمي‌تواند ادعا كند اعمالش ازاشخاص ديگر ناشي شده است.بخش دوم اين پژوهش به آثارصادق هدايت مي پردازد.انديشه هاي وي به دو قسمت تقسيم مي شود از يك جهت سورئاليسم است زيراآثارش از درد و رنج مردم جامعه اش هرگز جدا نبوده است . و از طرفي وي يك اگزيستانسياليست پوچ گراست.او معتقد است انسان يك وجود محض است اما فطرت از پيش تعيين شده اي ندارد و در اثر آگاهي هويت خويش را مي سازد.و از طرفي معتقد است پوچي نتيجه آگاهي ست .انسان هرچه در اين جهان به آگاهي بيشتري برسد بيشتردچار احساس پوچي مي شود.

1402/08/28

اشرف عبداله زادگان

73999