24995پ

Legal responsibility arising from the construction and development of mobile phone applications

كارشناسي‌ارشد

حقوق خصوصي

دانشگاه پيام‌نور مركز تهران جنوب

1399-1400

1402/04/04

عالي

134ص

محمودي، اصغر

كرمي،سعيد

145-149ص

mobile phone programs, application, civil responsibility

تهران جنوب

اپليكيشن‌ها يا برنامه‌هاي كاربردي تلفن‌همراه از جمله ابتكارات اخير عصر تكنولوژي هستند كه توانسته اند ضمن اثربخشي در زندگي جوامع به لحاظ شيوه هاي نوين ارتباطي و آنلاين، نسبت به انجام وظايف محوله برنامه نويسي شده بر روي آن ها توسط توليدكنندگان تلفن‌همراه، ضمن پردازش داده هاي مربوط به كاربران؛ نسبت به انجام تكاليف و برآورده ساختن نياز او عمل نمايند. به طور كلي بحث مسئوليت مدني و خصوصا مسئوليت مدنياپليكيشن‌هايتلفن‌همراه، امري بايسته و ضروري بوده كه به دلايلي از جمله، افزايش استفاده مردم از آن ها و نيزپيشرفت‌هاي صنعت مذكور مانند هر كالاي ديگر مورد استفاده بشر و در نهايت به بار آمدن خسارات مرتبطي كه ممكن است در نتيجه بكارگيري اپليكيشن‌هابه بار آيد، مورد بررسي قرار مي گيرد. ابتدا در رابطه با مبناي مسئوليت مدني اپليكيشن ها و خسارات ناشي از آن ها با تأسي از قواعد فقهي شريعت اسلام با اصوليهمچون «لاضرر و لاضرار في الاسلام»؛ كه به معني عدم اجازه رساندن هر گونه آسيب و ضرر به ديگران در اسلام و ضرورت جبران ضرر و خسارت، و قاعده «من له الغنم فعليه الغرم» كه به ضرورت توزيع خسارت و مسئوليت بر توليدكننده اي كه از عوايد كار خويش بهره مند مي شود مواجه مي شويم. همچنين در رابطه با حقوق كشور ايران نيز مستخرج از قوانين موضوعه همچون قانون مدني، قانون مسئوليت مدني، قانون حمايت از حقوق مصرف كنندگان هدف نهايي نهاد مسئوليت مدني كه اعاده وضع زيان ديده به حالت پيش از وقوع ضرر و خسارت و به عبارتي جبران زيان‌هاي وارده به او مي باشد از اصول و قواعد مذكور برمي آيد. علاوه بر اين از ديدگاه حقوق تطبيقي و بررسي مقررات اتحاديه اروپا و قوانين كشورهاي توسعه يافته در بحث مسئوليت مدني كه با تكيه بر حفظ حقوق مصرف‌كنندهمطرح گرديده اند، بنظر بايستي بر آن بود كه در رابطه با تكليف توليدكنندگان اپليكيشن‌هايتلفن‌همراه به تضمين كيفيت و ايمني برنامه هاي توليدي مورد ارائه به كاربران،در جهت استفاده مطلوب آن ها و مصونيت از هر گونه خطر نامتعارف ناشي از آثار مذكور در فضاي تبادل اطلاعات، مسئوليت نوعييا محض را در نظر گرفت . اختصارا به موارد فوق مي توان ويژگي‌هاي تخصصي اپليكيشن‌ها از جمله متن باز بودن سيستم عامل اندرويد كه باعث مي شود برنامه‌نويسي برنامه‌هاي تلفن‌همراه، بي‌نياز از داشتن دانش فني و تخصص قوي حداقل در رابطه با سيستم عامل مذكور باشد و از طرفي گسترش بي‌قاعده‌ي بدافزارها و خسارات روزافزون مادي و معنويناشي از آن ها، كه مسير توليد مسئوليت را در رابطه با اپليكيشن‌هادو چندان مي سازد، مبناي ارائه شده را با توجه به موضع ضعيف كاربران در رابطه با توليدكنندگان آثار مذكور توجيه نمايد. يكي از مواردي كه اپليكيشن‌هارا واجد ويژگي‌هاي منحصر به فرد خويش در رابطه با نوع خسارت‌هاي ناشي از آن ها مي نمايد، وجود خسارات معنوي در كنار خسارت هاي مادي و جسماني در رابطه با آن هاست. در رابطه با شيوه هاي جبران خسارت مرتبط با اپليكيشن‌ها به نظر مي¬رسد روشهاي مذكور بايستي شناور و پويا باشند. اين موضوع از مفاد قانون مسئوليت مدني نيز قابل استفاده است. يعني به فراخور خسارت وارده، شيوه جبران آن نيز متنوع باشد؛ از پرداخت خسارت گرفته تا درج مفاد حكم دادگاه در جرايد و ساير رسانه ها كه در مواردي همچون نقض حقوق مربوط به مالكيت فكري اپليكيشن‌ها خواهند توانست در جهت بهبود خسارت‌هاي معنوي و ساير لطمات وارد به حيثيت اجتماعي زيان ديده به كار رود. در روند توزيع مسئوليت نيز نبايستي تكليف آن را صرفا بر دوش توليدكنندگان اپليكيشن‌هاقرار داده شود؛ در مواردي كه خسارت وارده ناشي از تقصير عرضه كنندگان و پلتفرم هاي توزيع اپليكيشن‌هاباشد، آن ها نيز در صورت اجتماع اسباب زيان، در كنار توليدكنندگان مسئول تلقي خواهند شد. افعال زيان ديده نيز كه مي تواند موجبات تشديد ورود ضرر و خسارت ناشي از اپليكيشن‌هابه او را فراهم سازد نيز در روند توزيع مسئوليت تاثيرگذار بوده و علاوه بر حكم مندرج در قانون مسئوليت مدني در اين خصوص، حسب قاعده فقهي(اقدام)، مي تواند بنا به مورد منجر به تخفيف درجات مسئوليت مدني به شمار آيد.

1420/06/06

73178