24906پ

دكتري تخصصي

فلسفه وكلام اسلامي

دانشگاه پيام نور مركز تهران جنوب

1391-1392

1400/04/08

بسيارخوب

108ص

محمدي، ناصر

عباسيان چالشتري‌،محمدعلي: پارسا،عليرضا

101-108ص

Negative theology, Job theology, theory of return, interpretive thought, Allam Habataba'i

تهران جنوب

تبيين جايگاه الهيات سلبي يكي از كانوني‌ترين مباحث عصر حاضر است. ايده اصلي رساله حاضر، فهم متن و كشف ديدگاه انديشه تفسيري علامه طباطبايي(ره)؛در خصوص جايگاه الهيات سلبي است. يافته‌هاي پژوهش پيش رو كه با رويكرد تحليلي-توصيفي نگاشته شده نشانگر اين است كهاولا: علامه در نخستين سطحهمسو با ساير انديشمندان، در شناخت ذات باري، قائل به «تنزيه محض» است و در شناخت صفات الهي، با رد دو ديدگاه‌ «تنزيه محض» و «تشبيه صرف»، از نظريه «جامع بين تنزيه و تشبيه»دفاع مي‌كند. ثانياً:در سطح برتر، با برداشتن گامي بلند، صفات الهي را از سنخ مفاهيم ماهوي خارج كردهو آن‌ها را از سنخ معقولاتثانيه فلسفي ومفاهيم وجودي مي‌داند. اين نظريه پاياني بر چالش قديمينظريات «سه‌گانه متكلمين» در باب شناخت الهي است.ثالثاً علامه: با تكيه‌بر دو عنصر «حمل الحقيقه والرقيقه»،قاعده «بسيط الحقيقه كل الاشياء» وبه مدد نظريه «وحدت شخصي وجود» ازنظريه«عينيت صفات الهي با ذات» عبوركردهوقائل به ديدگاه «تأخر صفات الهي ازذات» مي‌شود. بر اين اساس، ذات الهي بر صفاتش تقدم وجودي داشته و صفات باري، متأخر از ذات الهي است.در نتيجهصفات الهي معلول ذات – نه عين ذات- هستند.رابعاً:پژوهه حاضر، به مدد مبناي رويكرد علمي علامه مبني بر برگشت بسياري از امور به امور ديگر ازجمله، «علوم حصولي به حضوري»، «قضاياي نظري به بديهي»، «معلول به علت خود»، «آيات متشابه به محكم»، «ظاهر به باطن» اصطلاحي را باعنوان«نظريه برگشت»، جعل كرده،كهثابت مي‌كندمي‌توان «صفات سلبي» باري‌تعالي را به «صفات ايجابي» بازگرداني كرد و آن را بستري براي اثبات برگشت جايگاه الهيات سلبي به الهيات ايجابي دانست. معناشناسيصفت «علم الهي» مؤيد چنين ديدگاهي است.

1401/12/15

71385