219

Legal Challenges, Plant Transgenic Developments in Iran and Asian Countries

كارشناسي ارشد

حقوق گرايش حقوق بين الملل

دانشگاه پيام نور مركز پاكدشت

1397

1400/04/14

عالي

142ص.

آل كجباف،‌حسين

جلاليان،‌عسكر

136-140

Food Security, Yield Improvement, Advantages and Disadvantages of Genetically Modified Plants, Transgenic Rights.

دانشگاه پيام نور مركز پاكدشت

فنآوري تراريخته گياهي، عليرغم چالش‌هاي حقوقي (از جمله حق غذاي كافي و سالم، حق محيط زيست سالم و حق دانستن و...) و اخلاقي خصوصا در بين كشاورزان در كشورهايي با رتبه بالا در استفاده از محصولات تراريخته به خوبي مورد پذيرش قرار گرفته است كه اصلي‌ترين دليل آن، افزايش سود خالص زارعين ناشي از افزايش عملكرد با وجود هزينه بالاتر در خريد بذور تراريخته مي‌باشد. در سال 2019 در جهان، 43 گياه تراريخته جديد از 40 گونه گياهي تاييد و مجوز كشت گرفته‌اند. ولي با اينكه ايران نه تنها در زمينه انتقال دانش فني مهندسي ژنتيك، بلكه در توسعه دانش تخصصي ايمني ‌زيستي نيز جزو كشورهاي آسيايي پيشرو بوده است و عليرغم توليد چندين لاين گياه تراريخته توسط محققان ايراني، اما به‌جز برنج تراريخته كه در سال 1383 رسما رهاسازي شد و بعدها با تغيير دولت، (با وجود عضويت در معاهدات بين‌المللي مربوطه از جمله كارتاهانا و بالتبع آن قانون ايمني زيستي مصوب مجلس شوراي اسلامي) جلوي كشت آن گرفته شد، هيچ محصول تراريخته‌اي تا كنون موفق به اخذ مجوز رهاسازي و كشت نشده است. در جهان در خصوص كشت و مصرف گياهان تراريخته، قوانين و دستورالعمل‌هاي متفاوتي وجود دارند ولي سخت‌گيرانه‌ترين قوانين ممانعت‌كننده كشت گياهان تراريخته مربوط به اتحاديه اروپا و سهل‌گيرانه‌ترين قوانين مرتبط با ايالات متحده‌امريكا است. ولي در كشورهاي آسيايي (در خصوص كشت و مصرف) روند يكساني ديده نمي‌شود به نحوي‌كه قوانين و دستورالعمل‌ها در اين كشورها گيج‌كننده است و مرتب در حال تغيير است و در اين خصوص تصميمات و قوانين تعدادي از كشورها مانند ژاپن و كره جنوبي به قوانين اتحاديه اروپا نزديكتر و تعدادي كشورها نظير پاكستان و هند به كشورهاي آمريكايي نزديكتر است.

1401/08/23

مريم عبدالهي

69680