چكيده
زهر مارها حاوي شمار زيادي ماده فعال بيولوژيك هستند. اين تركيبات از اهميت بسياري در بررسي فرآيندهاي مهم فيزيولوژيكي برخوردار هستند. قابل پيش بيني است كه برخي از پپتيدها يا پروتئين هاي موجود در تركيب زهرها در صورت خالص سازي و شناسايي كامل، كانديد خوبي براي اهداف دارويي محسوب مي شوند.
هدف از اين مطالعه، خالص سازي پروتئين موجود در زهر مار ناجا ناجا اكسيانا و شناسايي سا ختار اول اجزاء توكسيك آن مي باشد. زهر خام مار ناجا ناجا اكسيانا بصورت پودر خشك از انستيتوي رازي تهيه گرديد.
خالص سازي اجزاء زهر خام با استفاده از كروماتوگرافي ژل فيلتراسيون (Sephadex G-50)، كروماتوگرافي تعويض آنيوني (DEAE Sepharose)، تعويض كاتيوني(CM Sepharose) وكروماتوگرافي مايع با كارايي بالا (C18, 150×4.6 mm) صورت پذيرفت.
سپس جزء مورد نظر خالص و شناسايي گرديد. ميزان پروتئين با استفاده از روش پروتئين سنجي لوري اندازه گيري شد و توكسيسيتي آن از طريق تزريق داخل وريدي در دم موش ها (18-20گرم)، تعيين گرديد. در اين مطالعه، از زهر خام با استفاده ازكروماتوگرافي ژل فيلتراسيون، پنج فركشن با نام هاي (F1, F2, F3, F4, F5) جداسازي گرديد. فركشن هاي F3و F4داراي خاصيت توكسيك بودند. F4 براي خالص سازي بيشتر انتخاب گرديد و توسط كروماتوگرافي تعويض آنيوني خالص شد و يك فركشن در اين مرحله بدست آمد. فركشن بدست آمده، توسط كروماتوگرافي تعويض كاتيوني جداسازي شد و5 زيرفركشن (F41,F42,F43,F44,F45) در اين مرحله حاصل گرديد. زيرفركشنهاي F42، F43 و F44 توكسيك بودند. F43 بيشترين توكسيسيتي را نسبت به زيرفركشن هاي ديگر داشت. اين فركشن در نهايت با RP-HPLC خالص و 4 پيك (F43-1, F43-2, F43-3, F43-4) حاصل شد. فركشن F43-2 بالاترين فعاليت توكسيسيتي را دارا بود و وزن مولكولي آن در روش LC-MS، 6/6 كيلو دالتون محاسبه گرديد. نتيجه روش طيف سنجي جرمي متوالي و Maldi TOF حاكي از آن بود كه اين پپتيد از خانواده نوروتوكسين ها مي باشد.
