چكيده
با بررسي مفهوم و مباني جرايم آپارتماني اين نكته حاصل ميشود كه منظور از اين جرايم، جرايمي است كه قرباني و بزه ديده مستقيم و معيني نداشته، نه اينكه بطور كلي بزه ديده نداشته باشد و ضرر و صدمهاي به كسي ديگر يا جامعه وار نيامده باشد. همواره از وقوع اين جرايم صدمات و ضررهايي بطور غيرمستقيم متوجه جامعه و افراد ديگر ميشود و قانونگذار به خاطر جلوگيري از ورود همين صدمات و ضررهاي ثانويه و غيرمستقيم و نيز تأمين برخي مصالح فردي و اجتماعي مهم اقدام به جرم انكاري رفتارهايي از اين قبيل مينمايد. اين تحقيق تحت عنوان سياست جنايي تقنيني ايران در خصوص جرايم آپارتماني به روش توصيفي-تحليلي در صدد پاسخ به سوالي كه در اين زمينه وجود دارد است كه آيا ميتوان مصاديقي از جرايم آپارتماني را در ايران برشمرد؟ در راستاي ايجاد انديشههاي آزادي خواهانه و توجه به حقوق و آزاديهاي فردي و همچنين توجه به بزه ديده به عنوان يكي از مولفههاي پديده كيفري و نيز ظهور جلوههاي نوين عدالت كيفري از جمله عدالت ترميمي كه بزه ديده مهمترين ركن آن به شمار ميرود، موضع گيري و برخورد با جرايم آپارتماني وارد فاز و دوران جديدي شد به طوري كه كشورهاي مذهبي عليرغم حفظ جرم انگاري جرايم آپارتماني، موضع خود در برخورد با اين جرايم را تعديل نمودند. سياست جنايي تقنيني ايران در قبال اين گونه جرايم با توجه به رويكرد شريعت مقـدس اسلام به مقوله جرم انگاري مشخص ميشـود. همچنين با نگاهي به قانون ايران درمييابيم كه جرايم در يك تقسيمبندي به جرايمي كه عليه شخص يا اشخاصي صورت گرفته و همين طور به جرايمي كه مفسده انگيزند و به نوعي نظم عمومي را به مخاطره مياندازند تقسيم ميشود كه از طريق مقنن براي مصاديق آنها مجازات در نظر گرفته شده است. از جرايم دسته دوم در فقه اسلامي و به تبع آن در قانون مجازات اسلامي مصاديقي را ميتوان يافت كه اعمال منافي عفت از اين نمونهها ميباشند به طور كلي ميتوان اين جرايم را در ايران به 4 دسته تقسيم كرد: 1- جرايم عليه عفت و اخلاق نظير هرگونه رابطهاي نامشروع و حرام غير از زنا نظير تقبيل يا مضاجعه (موضوع ماده 637 ق.م.ا.)، لواط (موضوع ماده 233 و 234 ق.م.ا.) زنا (موضوع مواد 221 و 224 ق.م.ا.) داير كردن مركز فحشا (موضوع ماده 239 ق.م.ا.) خوابيدن دو نامحرم زير آزار واحد: مساحقه (موضوع ماده 238 تا 240 ق.م.ا.) تفخيذ (ماده 235 و 236 ق.م.ا.) قوادي (مواد 242 تا 244 ق.م.ا.) هرزهنگاري (موضوع مواد 742 و 743 ق.م.ا.) را شامل ميشود. 2- جرايمي نظير ارتداد (موضوع ماده 29 قانون مطبوعات 1364) توهين بهمقدسات (موضوع ماده 513 ق.م.ا.) حمل و نگهداري الكل (موضوع ماده 702 ق.م.ا.) از اين مصاديق به حساب ميآيند. 3- جرايمي نظير اعتياد به مواد مخدر (موضوع بند 5 ماده 1 قانون مبارزه با مواد مخدر) قمار و فعاليتهاي مربوط به آن (موضوع ماده 705 ق.م.ا.) ربا (موضوع ماده 595 تعزيرات) جزو اين دسته از مصاديق جرايم آپارتماني بشمار ميآيند
