24497پ

Analytical Application of Quranic Anthropological Principles in Social Contract Theory (with Emphasis on Hobbes, Locke and Rousseau)

دكتري تخصصي(Ph.D)

الهيات؛ گرايش :علوم قرآن و حديث

دانشگاه پيام نور مركز تهران جنوب

1394-1395

1400/11/02

عالي

163ص

خسروپناه، عبدالحسين ؛ امين ناجي،محمدهادي

151-162ص

Quranic anthropological foundations, social contract theory, Hobbes, Locke, Rousseau

تهران جنوب

بهره¬گيري از مباني انسان¬شناختي قرآني براي علوم انساني در توليد علم ديني، نقش اساسي دارد. نظريه¬هاي مختلف معرفتي و علمي، بر اساس مباني هستي¬شناختي، انسان¬شناختي، معرفت-شناختي، روش¬شناختي و... بيان گرديده است. علوم انساني بر پيش¬فرض¬هاي انسان¬شناختي خاصي استوار است و نظريه¬هايي كه در اين علوم پيشنهاد مي¬شود مستقيم يا غيرمستقيم مبتني بر اين پيش-فرض¬ها است. بر اين اساس، جهت¬گيري ديدگاه¬ها و نظريات يك شخصيت علمي به مباني انسان-شناختي او وابسته و در ارتباط است. به طوري كه تغيير در مباني و پيش¬فرض¬هاي او موجب تغيير در نظريه¬هاي وي خواهد شد. يكي از نظريات مهم در حوزه¬ي علوم اجتماعي و سياسي نظريه قرارداد اجتماعي است كه با رويكردهاي مختلفي از سوي انديشمنداني همچون توماس هابز، جان لاك و ژان ژاك روسو ارائه گرديده است. هر يك از دانشمندان مذكور در ارائه نظريه خود داراي مباني و پيش¬فرض¬هاي انسان¬شناسانه¬اي هستند كه نيازمند تحليل و بررسي مي¬باشند. مسأله اصلي در اين تحقيق آن است كه اولاً مباني انسان¬شناختي هابز، لاك و روسو چيست و چه تأثيري در نظريه¬ي ¬قرارداد اجتماعي آن¬ها دارد و ثانياً اگر مباني انسان¬شناختي آن¬ها را تغيير داده و به جاي آن-ها مباني انسان¬شناختي قرآني را قرار دهيم چه تغييري در محتواي نظريه قرارداد اجتماعي پديد مي-آيد؟ علاوه بر اين آيا مي¬توان با كاربست مباني انسان¬شناختي قرآني در نظريه قرارداد اجتماعي به نظريه قرارداد اجتماعي با رويكرد اسلامي دست يافت؟ هابز، لاك و روسو نگاه هاي متفاوتي به انسان دارند و نظريه پردازي آنها در حوزه قرارداد اجتماعي مبتني بر همين برداشت آنها از انسان است. با تغيير در مباني انسان¬شناختي آن¬ها و جايگزين كردن مباني انسان¬شناختي قرآني در نظريه تغييراتي پديد مي¬آيد و نظريه جديد مبتني بر وحي حاصل خواهد شد. از جمله اينكه كه انسان¬ها براي حفظ و تعالي امور مادي و معنوي خود و همچنين تضمين سعادت خويش با قرار اجتماعي قدرت را در اختيار فردي قرار مي¬دهند كه نسبت به وضع قوانين صالح و سازگار با موازين ديني و الهي و هم¬سو با فطرت انساني از ساير انسان¬ها آگاه¬تر است و با ايجاد زمينه رشد انسان¬ها فطرت ملكوتي آن¬ها را به فعليت مي¬رساند. اين تحقيق بر اساس روش توصيفي- تحليلي با استناد به منابع كتابخانه¬اي نگاشته شده است.

1401/04/21

66997