24243پ

كارشناسي ارشد

تاريخ ايران اسلامي

تهران جنوب

1400

117ص

ثريا شهسواري

صالح امين پور

111-115ص

Iran-Zandieh-Karim Khan Zand-Kurdish-tribe-Political developments-Military developments

تهران جنوب

چكيده: پس از زوال دولت با ثبات صفويه و شورش افغانها براي مدتي جغرافياي ايران زمين وارد دورهاي پر آشوب و گذرا شد و قدرت نادرشاه نيز نتوانست تداوم يابد و در اين دوره مستعجل زدوبندهاي سياسي، پيوندها و گسستها و نقش تاثير گذار امراي نامدار بومي جغرافياي پهناور ايران زمين بر محوريت حوادث قرار گرفت. كريم خان زند توانست در آن عهد در به پشتوانه اتحاد با طوايف كرد بعنوان يكي از گروههاي مهم متحد، بر رقباي سرسخت خود غلبه كند و به پادشاهي ايران برسد. با توجه به اينكه خاستگاه كريم خان زند، ايل لك زند در نواحي ملاير همدان در همجواري ايلات كرد و لك ساكن در كرمانشاه و كردستان بود؛ وي توانست از حضور و همگرايي آنها استفاده كند. همبستگي ايلات كرد تا پايان حكومت زنديه تداوم يافت و آنها حضوري قوي و موثر بعنوان پاسداران و متحدان دولت زنديه داشتند. اين پژوهش درصدد پاسخگويي به اين سوال اصلي است كه چه عواملي به نقش كردها در تحولات سياسي و نظامي دوره زنديه كمك كرد؟ اين نقش و جايگاه پس از مرگ كريم خان زند دچار چه تغييراتي شده است و در نهايت اين تعاملات دوسويه چه نتايجي براي طرفين داشت؟ دستاورد اين پژوهش آن است كه با توجه به حضور افغانها و سپاهيان غيربومي در جغرافياي زاگرس و از طرفي پيوند تاريخي كردها با دولت صفوي باعث شد كه كردها با توجه به قرابت نژادي و مذهبي و اشتراك در جغرافياي محل سكونت به دولت زنديه بپيوندند. در واقع از همان آغاز گروهي از كردها به عنوان متحداني مهم و موثر تا پايان دولت زنديه حضور موفق و موثري داشتند و اين مهم تا ظهور دولت قاجار تداوم داشته است.كردها در نتيجه اين اتحاد توانستند با خارج كردن حاكمان غيربومي از كرمانشاه، بر حاكميت خود در جغرافياي خويش دست يابند و نيز در ساختار نظامي دولت زنديه حضور موفق داشته باشند. از طرفي دولت زنديه نيز به كمك آنها در مقابله با دولت عثماني و متمردان داخلي موفق بود.

1400/10/19

65143