پ.ك.14

كارشناسي ارشد

كشاورزي (M.Sc)گرايش: بيماري شناسي گياهي

پيام نور شيراز

1399-00

1400/06/31

ص.83

رمضاني،حسام الدين

كتابنامه:ص.79-68

گياه چويل با نام علمي Ferulago angulata (Schlecht) Boissa. از خانواده چتريان يك گياه دارويي و چند ساله مي‌باشد، اين گياه به طور خود رو در مناطق كوهستاني ايران رشد مي‌كند. گلهاي باز نشده اين گياه در معطر كردن روغن حيواني و ديگر فرآوردههاي لبني به صورت سنتي كاربرد زيادي دارد. ارزيابي اكوتيپهاي مختلف اين گياه دارويي از نظر محتواي فنولي كل، خاصيت آنتياكسيداني و تركيبات پليفنولي عصاره متانولي و خاصيت ضد قارچي حائز اهميت است. بيماري پژمردگي فوزاريومي و لكهموجي دو بيماري مهم گوجهفرنگي ميباشند كه در اغلب مناطق كشت گوجهفرنگي وجود دارند و سبب خسارت شديدي در مزارع اين گياه ميشوند. در ارديبهشت 1399، اكوتيپهاي چويل از رويشگاههاي طبيعي آن از كوه بيل (شيراز) و كوه دل-افروز (كهگيلويه) جمعآوري گرديد. فنول كل و فعاليت آنتياكسيداني گل و برگ عصاره متانولي به ترتيب، با استفاده از روش رنگ سنجي فولين سيوكالتو و مهار راديكال آزاد 2و2 ديفنيل، 1 پيكريل هيدرازيل (DPPH) تعيين شد. بالاترين فنول كل با 28/44 ميليگرم گاليك اسيد در گرم وزن خشك، مربوط به عصاره گل اكوتيپ كهگيلويه بود. كمترين محتواي فنول كل (48/38 ميليگرم گاليك اسيد در گرم وزن خشك)، در عصاره متانولي گل اكوتيپ شيراز اعلام شد. نوعي همبستگي بين فعاليتهاي آنتياكسيداني و محتواي فنولي كل مشاهده شد با افزايش محتواي فنول كل، IC50 كاهش يافته و ميزان فعاليت آنتي اكسيداني افزايش يافت. بيشترين خاصيت آنتياكسيداني مربوط به عصاره متانولي گل اكوتيپ كهگيلويه با كمترين IC50 برابر با 11/334 و كمترين خاصيت آنتي اكسيداني با IC50 برابر با 24/475 در عصاره متانولي گل اكوتيپ شيراز اعلام شد. جهت بررسي خاصيت ضد قارچي عصاره متانولي گل و برگ دو اكوتيپ چويل از تكنيك مسموميت غذايي استفاده شد. بالاترين درصد بازدارندگي از رشد در غلظت 10 درصد عصاره گل اكوتيپ كوه دلافروز (كهگيلويه) و در قارچ آلترناريا سولاني اعلام شد. با افزايش غلظت عصاره در هر دو اكوتيپ رشد طولي ميسليوم كاهش و درصد بازدارندگي از رشد افزايش يافت. قارچ فوزاريوم اكسسپوريوم ليكوپرسيكي در قبال عصاره چويل مقاومتر از قارچ آلترناريا سولاني گزارش شد.

64471