23929پ

A study of the semantics of the word torment in the Qurʹan based on Tafsir Al-Mizan and Tafsir Tabari

كارشىاسي ارشد

الهيات و معارف اسلامي گرايش علوم قرآن و حديث

مركز تهران جنوب

1399

1400/03/18

خوب

102ص

حسين رحماني تيركلايي

ص 100

Semantics, Torment, Quran, Tafsir Al-Mizan, Tafsir Tabari

مركز تهران جنوب

قرآن كريم متني چند لايه و سرشار از پيچيدگيهاي زباني-معنايي است. بررسي تاريخ علوم قرآني نشان ميدهد كه كوششهاي فراواني توسط بشر براي كشف معاني الفاظ و ارتباط بين آنها صورت گرفته است كه يكي از اين علوم، معناشناسي است.معناشناسي در حوزه مطالعات قرآني نقش مهمي داشته است؛ زيرا روابط معنايي بين مفاهيم مختلف را شناسايي وشبكهاي از معاني مرتبط به همديگر را استخراج ميكند. در اين پژوهش به بررسي معناشناسي واژه عذاب در قرآن با تكيه بر تفسير الميزان و تفسير طبري پرداخته شده است.هدف از اين تحقيق ريشه يابي واژه عذاب، دلايل اِعمال عذاب،مستحقين عذاب و بررسي همنشين ها وجانشين ها ي واژه عذاب در آيات قرآن و با تكيه بر تفسير الميزان و تفسير طبري است چون تا كنون پژوهشي در اين زمينه و با تكيه بر تفاسير است كه مشتقات مختلف آن 373 » ع ذب « مذكور صورت نگرقته است.نتايج نشان داد كه واژه عذاب از ريشه مرتبه در قرآن كريم، در ساخت هاي متفاوت استعمال شده و در مورد عذاب دنيوي و اخروي به كار رفته است. واژه عذاب داراي همنشينهاي زيادي در آيات قرآن است اين واژه در تركيبهاي وصفي با اوصافي مانند: أليم، شديد، عظيم، مهين، نكر و غيره همنشين شده است كه هر يك از اين اوصاف تأثير در كيفيت عذاب خواهند پركاربردترين وصف عذاب در قرآن كريم است با توجه به آياتي كه عذاب » أليم « داشت؛ اما در ميان اين اوصاف أليم در آن بكار رفته اند ميتوان گفت كه هم نشيني واژه عذاب با صفت أليم نشان دهنده دردي است كه به آخرين حد خود رسيده و استمرار داشته باشد.در كنار اليم، پركاربردترين همنشينهاي واژه عذاب در قرآن كريم شامل كفر، نفاق، ضلالت، كبر، كذب و ظلم است و بيانگر آن است كه عذاب در قرآن بيشتر بر هشدار براي كافران و مشركان اشاره دارد. عذاب با واژگان خسر، حبط، جزا، نار و عقاب داراي جانشيني است. يكي از انواع عذابها وعده داده شده هم عذاب استيصال است كه اين نوع عذاب در اشكال مختلفي خود را در قرآن نشان داده است كه ميتوان آنها را هم در رديف جانشينهاي عذاب قرار داد كه اين واژگان شامل هلك، اخذ، حاق، رجز، تبر، قصم و قطع دابر است كه اين واژگان هم در دسته جانشينهاي عذاب هستند. با نگاه كلي به سياق و اوصافش در آن بكار » عذاب « آيات و تفاسير الميزان و طبري بررسي شده، ملاحظه ميشود كه آياتي كه واژه رفته اند، همگي سياق انذار دارند و خطاب به كفار، مشركان، منافقان و ... مي باشد. لذا با توجه به جايگاه اين مباحث در جزء 77 و تنوع واژگاني كه در آن مشاهده شد، به بررسي معناشناسانه الفاظ اين جزء پرداخته ميشود

1400/04/09

62542