3994پ

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور تبريز

1399

1399/6/12

خوب

184ص.

محمدي ، احمد

عبدالهي ، منيژه

164-167

Nezami, creation, world states, Leili and Majnoon, Eskandarn

در اين پژوهش جهان‌بيني و هستي‌شناسي در منظومه‌هاي «ليلي و مجنون» و «اسكندر‌نامه‌« نظامي گنجه‌اي، بررسي شده است. نظامي از شاعراني است كه در ادبيات ايران با سرودن منظومه هاي مهم غنايي شناخته شده است و با اين‌كه استاد داستان‌هاي بزمي و عاشقانه است اما شاعري است انديشه‌ورز و اهل خرد و داراي جهان‌بيني خاصي است كه در تمام منظومه‌هايش انديشه هاي مربوط به خداوند، آفرينش و احوال جهان را در نظر داشته است. تحقيق در آثار او نشان مي دهد كه تبيين و تفسير اوضاع و احوال جهان و انسان هدف اصلي او بوده است. بنابراين، داستان براي او زمينه و دستاويزي بوده تا حكمت‌ها و جهان‌بيني خود را در آن بيان كند. ليلي و مجنون منظومه‌اي عاشقانه‌ و اسكندرنامه نيز منظومه‌اي تاريخي- حماسي است كه در آن به سرگذشت اسكندر يوناني پرداخته شده است. نظامي در خلال بيان داستان هاي هر دو منظومه، هرجا كه مطلب اقتضا مي كند، انديشه هاي حكيمانه و جهان‌بيني خود را بيان كرده است. مهم ترين مضاميني كه نظامي در موضوع جهان‌بيني و هستي‌شناسي بدان‌ها پرداخته است عبارت‌اند از: ستايش خداوند، قدرت بي‌چون و چراي خداوند، لزوم تسليم محض بودن آدمي در برابر پرودگار،هدفدار بودن آفرينش و بيهوده نبودن آن، چگونگي آفرينش عالم و ناتواني انسان از پي‌بردن به اسرار آن، ابداع خداوند در آفرينش، ناپايداري دنيا و عمر، لزوم دل‌نبستن به دنيا، ناسازگاري روزگار با آرزوهاي انسان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ و مرگ و بايسته‌هاي آن.

1400/2/18

62219