پ.ع.1

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات عرب

دانشگاه پيام نور آباده

1393

محمد رضا ميرزانيا

محمد علي ابوالحسني

دورق ( شادگان امروزي ) و عسكرمكرم ( بندقير امروزي ) دو منطقه از مناطق جنوب ايران ،كه در خوزستان واقع مي باشند زادگاه شمار زيادي از اديبان بوده اند ابن السكيت و ابوالطيّب اللغوي از جمله اين اديبان مي باشند كه به ترتيب اولي از اهالي دورق و دومي از اهالي عسكرمكرم مي باشند. اين دو اديب صاحب تأليفات ارزنده اي هستند كه در آن ميان دو اثر از آثار آنها به نامهاي إبدال و أضداد مشترك مي باشند و منظور از إبدال فرآيندي است كه طي آن يك حرف از حروف كلمه به برخي ديگر كه از نطر مخرج صوت به آن مشترك است، تبديل مي شود و منظور از أضداد كلماتي هستند كه بر دو معني متضاد دلالت دارند. ابن السكيت از اديبان قبل از خويش هم چون أصمعي و ابن الأنباري متأثر بوده و بر ابوالطيّب اللغوي نيز تأثير گذاشته است و به نظر مي رسد كه ابوالطيّب اللغوي راه استاد خويش ابن السكيت را ادامه داده و بر تعداد الفاظ إبدال و أضداد افزوده است . آثار اين دو اديب برجسته از جهاتي داراي نقاط اشتراك و از جهاتي ديگر داراي نقاط افتراق و اختلاف مي باشند كه بررسي و مقارنه آثار متشابه آنها ( إبدال و أضداد ) در دستور كار اين پايان نامه قرار دارد.

62055