پ.ژ.1

Evaluating the role of alluvial fans in qualitative and quantitative control of water resources with emphasis on watershed management Case study of Kerman-Mahan plain

كارشناسي ارشد

ژئومورفولوژي

آباده

1399

1399/08/11

221ص.

محمدمهدي تقي زاده

مخروط افكنه ها از مهم‌ترين لندفرمهاي ژئومورفيك ايران محسوب مي‌گردند. اين اشكال فرميك كه در محل تقطيع كوهستان و دشت ظاهر مي‌شوند، به دليل استقرار در محل خروجي جريان‌هاي كوه به دشت و همچنين بافت متخلخل رسوبي خود از مهم‌ترين ذخيره‌گاه‌ها و خازن‌هاي آب زيرزميني محسوب مي‌گردند، امكانات استحصال آب از اين واحدهاي مورفيك، پنجه‌هاي آبرفتي را به‌عنوان حامل مهم‌ترين نقش در تأمين منابع آب قنات‌ها معرفي مي‌نمايد و به ديگر سخن امكان احداث قنات بدون تكيه به اين لندفرمها وجود نداشته و نخواهد داشت. منطقه كرمان به‌واسطه استقرار در كمربند خشك ايران و استقرار فشار زياد جنب حاره و همچنين فاصله زياد از منابع بارش زا و به‌ويژه جبهه‌هاي مديترانه‌اي و درياي سرخ با متوسط بارندگي 125 ميلي‌متر از خشك‌ترين نواحي ايران محسوب مي‌گردد. فشارهاي زياد به منابع آب زيرزميني به‌ويژه در طي سه دهه اخير سبب شده است تا سطح آب زيرزميني در دشت كرمان تا 22 متر فروكش كند. ادامه اين روند مي‌تواند مجموعه اقتصاد كشاورزي منطقه و به‌ويژه توليد پسته به‌عنوان يك محصول استراتژيك را با مخاطرات جدي روبرو ساخته و آن را تا مرز فروپاشي پيش ببرد. تغيير در كيفيت آب‌هاي زيرزميني و روند شور شدن آن نيز از ديگر علائم و اخطارهاي شديد منابع آب منطقه است. به علت فقدان جريان‌هاي سطحي در دشت كرمان، مخروط افكنه هاي موجود تنها مخازن آب قابل‌اطمينان در منطقه جهت تأمين، برنامه‌ريزي و مديريت آب مي‌باشند. فقدان عمليات كنترل و نگهداشت آب و مهندسي آبخيز در قلمرو اين فرم‌هاي واگرا سبب شده است كه باوجود فشار بي‌رويه به آبخوان دشت كرمان- ماهان، مخروط افكنه ها نتوانند پاسخگوي تأمين آب كشاورزي رو به رشد منطقه در وضعيت اخير باشند. بدين‌سان تحقيق حاضر با شناسايي نقش و اهميت مخروط افكنه ها در منطقه دو هدف عمده شامل ارزيابي پتانسيل افزايش آبدهي آن‌ها به همراه بازنگري در شيوه‌هاي بهره‌برداري از منابع آب در بخش كشاورزي را مورد هدف قرار داده است. روش‌هاي بكار رفته جهت تجزيه‌وتحليل اطلاعات و همپوشاني سطوح اطلاعاتي به همراه تهيه نقشه‌هاي سه‌بعدي از فرم‌ها و عوامل تأثيرگذار بر آن‌ها همچون عناصر اقليمي و مؤلفه‌هاي كيفي منابع آب بداعتي نو جهت تجزيه‌وتحليل بهينه اطلاعات محسوب مي‌گردد. ارائه راهكارها و پيشنهادات طرح توسعه منابع آبي منطقه با تأكيد بر بازنگري ذخيره و استحصال آب به‌گونه‌اي تنظيم يافته كه در صورت اجراي آن بتوان به تعادل محيطي به‌عنوان مهم‌ترين هدف جغرافياي كاربردي دست‌يافت

1399/12/16

62047