157

The Behavioral Analysis of the Armed Forces during Dr. Mohammad Mossadegh Period

كارشناسي ارشد

تاريخ ايران اسلامي

دانشگاه پيام نور مركز پاكدشت

1397

1397/6/12

بسيار خوب

118ص.

بيگدلي، محسن

يوسف وند، رضا

101-116ص.

Armed Forces, parties, Shah, Mossadegh,

دانشگاه پيام نور مركز پاكدشت

هدف اين بررسي، دست يابي به علل و زمينه هاي تأثير نيروهاي نظامي ايران در وقايع سال هاي منتهي به مرداد 1332 مي باشد. زيرا شناخت آن روند به عنوان ضرورت آگاهي از تحولات سياسي-نظامي آن عصر به شمار مي رود. نتايج پژوهش حاكي از آن است كه محمدرضا شاه پهلوي با تمركز بر تقويت روزافزون ارتش و اداره آن، سعي در ايجاد پايگاهي محكم در جامعه براي حفظ حكومت تازه تأسيس خود مي نمود. در آن ميان علاوه بر گروه هاي نظامي هوادار شاه، سازمان هايي مانند افسران ناسيوناليسم و افسران حزب توده نيز شكل گرفته و اهداف حزبي خود را دنبال مي كردند. اما دگرگوني مهم در نگرش به ارتش بوسيله دكتر مصدق به وجود آمد. وي پس از تصدي پست نخست وزيري، خواستار در اختيار داشتن منصب وزارت جنگ و اداره عزل و نصب هاي آن نيز شد. امري كه يكي از عوامل مهم وقوع قيام سي ام تير 1331 به شمار مي رفت. رويكرد دكتر مصدق در جهت حذف دست بيگانگان، سبب فعاليت بيشتر بريتانيا و آمريكا گرديد. بنابراين آنان از بيم حضور بيشتر دولت رقيب يعني شوروي در ايران، چاره كار را در تقويت شاه و سقوط دولت مصدق قلمداد نمودند. از اين روي ارتش به چند بخش از جمله گروه هاي هوادار شاه و دربار و گروه هاي حامي دكتر مصدق و جبهه ملي تقسيم شد. اگرچه طرح نخست كودتا عليه مصدق در 25 مرداد 1332/1953م با شكست مواجه شد، اما عدم دقت ملي گرايان در حفظ موقعيت به دست آمده، سبب شد طراحان كودتا سه روز بعد يعني 28 مرداد دست به انجام كودتاي ديگري بزنند. اين بار با دست يابي به پيروزي و سقوط دولت مصدق خطر حزب توده را به وسيله ارتش حامي سلطنت كاهش، و بسترهاي حضور و فعاليت خود را در ايران افزايش دهند.

1398/7/30

دانشگاه پيام نور مركز پاكدشت

57386