۲۸۵۰پ

Philosophical Explanation of the Evolution of the Universe Based on the transcendental wisdom relying on Quranic verses

دكتري تخصصي (Ph.D)

مدرسي معارف - مباني نظري اسلام

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

۱۳۹۷

۱۳۹۷/۶/۱۹

عالي

۲۲۹ص.

فلاح نژاد ، عبدالحميد

ضميري ، محمدرضا - حاجيها ، عباس

۲۰۲-۲۱۲

Evolution, Mulla Sadra, Substantial Motion, Inanimate object, Plant, Animal, Human, Holy Quran

بررسي حقيقت جهان هستي و چگونگي تكامل آن از جمله مسائل مهم فلسفة اسلامي است. چرا كه شناخت جهان هستي و نحوه ي تكامل موجودات آن بالاخص تكامل انسان، نقش اساسي در هدف مندي زندگي بشر دارد. جهان بيني مادي، نظام هستي و غايت تكامل انسان و ديگر موجودات را به عالم ماده منحصر كرده است .كه با نابودي آن، هستي پوچ و باطل مي‌گردد، اما در جهان بيني توحيدي براي مجموعة جهان غايت اخروي و ملكوتي اثبات مي شود. خاستگاه مسألة تكامل در فلسفة غرب علوم تجربي بوده است .كه درآن بستر مراد از تكامل تحول نوعي به نوع ديگر است . در حالي كه خاستگاه سير تكاملي جهان بر اساس حكمت متعاليه با تكيه بر آيات قرآن، علوم تجريدي است كه مبتني بر تحول وتكامل نوع واحد است به تعبير ديگر يك نوع در سير تكاملي نقائص وجودي را رها مي كند،و درجات وجودي را با نظم طبيعي و فطري طي مي نمايد. .از آنجايي كه مجردات تمام كمالات وجودي را بالفعل دارا هستندوهيچ حالت منتظره اي ندارند مسألة اصلي تحقيق حاضر منحصر مي گردد به اينكه در حكمت متعاليه چگونه همة موجودات اعم از جماد، نبات، حيوان و انسان مي‌توانند از مرحلة مادي تا مرز عقلاني شدن پيش بروند ؟ ملاصدرا موضوع تكامل جمادات، نباتات، حيوانات و انسان را بر اساس مباني چون اصالت وجود، تشكيك وجود، اشتراك معنوي وجود و حركت جوهري تبيين كرده است . پژوهش حاضر تكامل موجودات را به روش كتابخانه‌اي توصيفي – تحليلي در گستره ي كتب فلسفي وتفسيري صدرالمتالهين وپيروان حكمت متعاليه علامه طباطبايي وآيت الله جوادي آملي به رشته تحرير درآمده است . در نهايت به اين نتيجه دست يافتيم كه هر ماهيتي از عالم طبيعت با چهار نحو وجود موجود است كه ذات حق تعالي به حكمت خود براي هر جسم طبيعي يك مبدأ فاعلي، جوهر نفساني، صورت محرّكه، امر ملكوتي و به وديعت نهاده است كه مايه قوام و كمال نوع و عامل تقرّب او به خالقش است و بدين طريق هر ماهيتي در سير تكاملي اش از مرتبه ي وجود طبيعي محسوس به وجود مثالي،واز وجود مثالي به وجود عقلي ودر آخرين مرحله از وجود مجرد عقلي به اعلي مرتبه وجود يعني ؛ وجود الهي و فناي در ذات الهي بعد از گذراندن عالم دنيا وبرزخ انتقال مي يابند. در قرآن كريم نيز غايت وهدف تمام موجودات رجوع الي الله ورسيدن به مطلوب ذاتي يعني همان رحمت الهي است.

۱۳۹۸/۱/۲۴

51986