چكيده
زن و مادر هميشه در همه جوامع بشري و در ادبيات جهان و ايران مورد توجه شاعران و نويسندگان بوده است و آنان جنبههاي مختلف زن و مادر را در اشعار و نوشتههاي خود به تصوير كشيده اند، اگرچه زنان در بسياري از متون، مورد تحقير قرار گرفتهاند ولي زن درمقام مادري، همواره مقدس و مورد ستايش بوده است. به خصوص در ادبيات كودك و نوجوان، به دليل پيوند عاطفي محكمي كه بين كودك و فرزند برقرار بوده است.در اين پژوهش سيماي مادر به عنوان نخستين مربي كودك و موثر ترين شخصي كه مي تواند آموزههاي تربيتي و اخلاقي را به كودك آموزش دهد مورد بررسي قرار گرفته است كه اين پژوهش با روش تحليلي-كتاب خانهاي و با انتخاب چندين شاعر زن و مرد در حوزهي ادبيات كودك و نوجوان و به عقيدهي كارشناسان برجسته تر از ديگران هستند ، انجام گرفته است.در اين اشعار مادر در نقشهاي مختلف، تربيتي، آموزشي، عاشق فرزند وهمسر، شاغل دراجتماع، مشغوليتهاي زياد در منزل، فداكار، حامي كودك، مايه آرامش فرزند و خانواده معرفي شده است كه ايرج ميرزا بيشتر از زحمات مادر، پروين اعتصامي، دولت آبادي و يميني شريف بيشتر، نقش آموزشي و تربيتي، رحماندوست، ابراهيمي، شعبان نژاد و قاسم نيا، بيشتر نقش مادر در منزل و بيرون از منزل و كشاورز به نقش آموزشي و تربيتي ، كمابيش اشاره داشته¬اند .
