۱۲۴

Impact of Political, Economic, Cultural, Scientific and Educational Situation, Iran Qajar Era and Pahlavi First on the Establishment and Development of National Library of Iran

كارشناسي ارشد

تاريخ ايران دوره اسلامي

دانشگاه پيام نور مركز پاكدشت

1396-1397

۱۳۹۶/۶/۸

عالي

199ص . عكس

نوروزي، جمشيد

اميرخاني، غلامرضا

Public Library, Library of the Dar Al-Fonoun, National Library, Book, Qajar, first Pahlavi

مركز پاكدشت

با افزايش روابط ايران و غرب در دوره قاجاريه و الگوبرداري از پيشرفت¬هاي فرهنگي و تمدني نظير پيدايش صنعت چاپ، انتشار روزنامه، توسعه مدارس و ايجاد موسسات آموزش عالي مانند تاسيس دارالفنون، دارالمعلمين و دانشسرا، افزايش آمار تحصيل كردگان و تكاپوي فرهنگ دوستاني چون اميركبير زمينه پيدايش كتابخانه ملي در ايران را فراهم كرد. هسته اصلي اين كتابخانه را دو كتابخانه معروف و معتبر آن دوره يعني كتابخانه دارالفنون و معارف تشكيل دادند. اولي وابسته به دارالفنون بود و دومي كتابخانه غيردولتي و تقريبا عمومي بود كه انجمن معارف بنيانگذار آن بود. با وجود تاثيرگذاري اوضاع سياسي، فرهنگي و اقتصادي و ارتباطات خارجي ايران عهد قاجاريه، بر زمينه سازي ايجاد كتابخانه ملي، بايد گفت كه تحقق اين امر در عهد پهلوي اول صورت عمل بخود گرفت. در ادامه در 18 بهمن 1316ش/1356ق. براي نخستين بار سازمان و تشكيلات اين كتابخانه با نام دايره كتابخانه ملي دولتي شكل گرفت و ساختمان كتابخانه در همان سال در زميني واقع در ميدان مشق تهران و با تلاش افرادي چون مهدي بياني و علي اصغر حكمت و نقشه طراحي شده آندره گدار احداث شد. از اين تاريخ كتابخانه ملي به طور مستقيم زير نظر وزارت فرهنگ و در قالب يكي از ادارات كل اين وزارتخانه شروع به فعاليت نمود. در اين پژوهش، با تكيه بر اسناد موجود در آرشيو ملي ايران و اطلاعات منابع تاريخي و به شيوه توصيفي- تحليلي تاثير عوامل سياسي، اقتصادي، فرهنگي، علمي و آموزشي بر تاسيس كتابخانه ملي ايران مورد بررسي قرار گرفته است. در ادامه زمينه ها و چگونگي تاسيس كتابخانه ملي ايران و برخي از نخستين فعاليت ها و اقدامات آن مانند گردآوري منابع و احداث ساختمان آن تا 1360ق/1320ش. بررسي شده است

۱۳۹۷/۷/۱۷

مركز پاكدشت

48242