۲۵۲۴پ

Role of Housing Welfare Policy in Generating of informality: The case of Mian Abad, Eslamshahr, Tehran

دكتري تخصصي (Ph.D)

جامعه شناسي - بررسي مسائل اجتماعي ايران

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

۱۳۹۶

۱۳۹۶/۱۰/۳۰

عالي

۲۰۵ص.

غفاري ، غلامرضا

زاهدي ، محمد جواد - ربيعي ، علي

۱۷۱-۱۸۳

housing welfare policies, informal modeling, Mianabad, Eslamshahr

هدف اصلي اين رساله، تحليل نقش سياست هاي رفاهي مسكن در توليد پديده ي غيررسميت يا غيررسمي- سازي است. در اين راستا تلاش شده است تا با تمركز بر تئوري مفهومي غيررسمي و همچنين با استفاده از شيوه هاي تحليل كيفي و با بهره گيري از روش هاي تحليل اسناد و سياست، چگونگي برآمدن پديده ي مورد نظر در بستر تحولات تجربه شده در حوزه ي تحقيق، مورد واكاوي قرار گيرد. بنابر تحليل هاي انجام شده و نيز با اتكاي بر چارچوب مفهومي پژوهش، مي توان گفت كه در نتيجه ي تحولات جهاني، به ويژه در 4 دهه ي گذشته و فراگيرشدن سياست هاي نئوليبرالي در نتيجه ي غلبه ي شكل خاصي از شهري شدن سياره اي، شاهد آن هستيم كه تبديل زمين به كالا به بخش لاينفك سياست هاي حوزه ي زمين و مسكن شهري در تمام كشورها )شمال و جنوب( تبديل شده است. در چنين شرايطي، سياست هاي رفاهي مسكن خود ماهيتي غيررسمي پيدا كرده و تبديل به سازوكاري براي بازتوليد غيررسميت در شكل سكونت گاه هاي غيررسمي شده اند. اين شكل از شهري شدن، كه برخاسته از سرمايه داري شهري يا همان فازِ توليدِ فضا است، اساساً به واسطه ي غيررسمي سازي در يك سو و رسمي سازي از سوي ديگر پيش مي رود. به تعبير دقيق تر، در شرايط كنوني، اين ها دو فرايند مجزا نيستند، بلكه در واقع يك فرايند هستند: فرايند رسمي سازي/غيررسمي سازي كه در ادبيات رايج برخي آن را غيررسميت مي نامند. بر اين اساس ديگر يك سكونت گاه نيست كه غيررسمي محسوب مي شود، بلكه قوانين، برنامه ها، و سياست ها نيز بخشي از فرايند غيررسميت هستند. يك سكونت گاه غيررسمي بر اين مبنا فقط در چارچوب شبكه هايي از اقدامات، رويه ها و فرايندهاي رسمي/غيررسمي معنادار است و توليد مي شود. نكته ي مهم اينكه در برخي كشورهاي غربي با پيشينه ي صنعتي، فرايند شهري شدن سياره اي با اتكاي يك فرايند صنعتي شدن رخ داده است حال آنكه در ايران، به تعبيري با شهري شدن بدون صنعتي شدن مواجهيم. شهري شدن در ايران با يك اقتصاد نفتي را حتي مي توان شهري شدن نفتي ناميد. اين ويژگي باعث مي شود تا تفاوت هايي بين تجربه ي شهري شدن در ايران و كشورهاي صنعتي غرب رخ دهد. از جمله اينكه در فقدان يك اقتصاد توليديِ قدرتمند، سرريزشدن سرمايه ها به مستغلات باعث مي شود اقتصاد شهر و در نتيجه كشور، اساساً ماهيتي بورس بازانه و احتكاري پيدا كند و در صورت بروز بحران، پيامدهاي فاجعه باري به دنبال داشته باشد. در فقدان سازوكارهاي دولتي سفت و سخت مانند آنچه در كشورهاي صنعتي اروپاي غربي شاهدش هستيم، اين روند اقتصادي در ايران به شكل مهارناپذير پيش مي رود. به طوري كه نهادهايي مانند شهرداري و نهادهاي دولتي/شبه دولتي خود تبديل به عامل اصلي يك اقتصاد بورس بازانه ي مبتني بر مستغلات مي شود. بديهي است كه در چنين شرايطي، سياست هاي رفاهي مسكن كاركرد اصلي خود را از دست خواهند داد و خود به بخشي از سازوكار بورس بازانه و كاسب كارانه ي بازار زمين و مسكن تبديل و منجر به بازتوليد غيررسميت و حاشيه نشيني در مناطقي مانند ميان آباد اسلامشهر مي شوند.

۱۳۹۷/۵/۲۴

47308