۲۳۵۶پ

كارشناسي ارشد

اخلاق

دانشگاه پيام نور بافق

۱۳۹۶

۱۳۹۶/۴/۱۲

۱۴۷ص.

صادقي ، افلاطون

كمالي ، محمود

۱۲۷-۱۳۲

intelligence, moral intelligence , spiritual intelligence , Nahj-Al-Balagha vitues

انسان داراي قوه اي به نام هوش است. هوش ابعاد چند گانه اي از جمله هوش معنوي، هيجاني، عاطفي، و ... دارد. مهمترين جنبة آن هوش اخلاقي است كه تمامي هوش ها در وجود انسان به آن مربوط است. هوش اخلاقي موضوع تقريباً جديدي است كه امروزه انديشمندان غربي در رابطه آن بحث و گفتگو كرده اند. در فرهنگ اسلامي مباني و فضايل اين هوش از دير باز وجود داشته اما با عنوان هوش اخلاقي موضوع تقريباً جديدي است. هوش اخلاقي هم جنبه فردي و هم جنبه اجتماعي دارد. در رويكرد غربي بيشتر جنبه ي اجتماعي آن مد نظر است و در رابطه با آن بحث و گفتگو شده است. هوش اخلاقي يعني اين كه فرزندان ما بتوانند درست را از نادرست تشخيص دهند و اعتقاد اخلاقي محكم داشته باشند. افزايش هوش اخلاقي نهايت اميد ما براي هدايت انسانها به راه راست است تا بتوانند همان گونه كه به درستي فكر مي كنند درست عمل كنند. اين استعداد فوق العاده در بردارنده ي ابعاد اخلاقي از زندگي از جمله: توانايي تشخيص رنج افراد، خودداري از رفتار ظالمانه ي تعمدي، مهار كردن هيجانهاي ناگهاني، به تعويق انداختن كامروايي، گوش دادن به همه ي جنبه ها قبل از قضاوت كردن، پذيرش و ادراك تفاوت، شناخت گزينش هاي غير ممكن اخلاقي، همدلي كردن، ايستادگي در برابر بي عدالتي رفتار با ديگران با احترام و عطوفت است. اين ها ويژگي هاي اصلي هستند كه انسان را به يك انسان شايسته تبديل مي كند. هوش اخلاقي يك امر اكتسابي است و فرزنداني كه هوش اخلاقي را كسب نكرده اند در معرض خطر جدي قرار دارند. عواملي كه نقش مؤثري در تربيت انسانها دارند از ابتدا خانواده، مدرسه، همسالان، بزرگسالان و در كل اجتماع است. همة اين عوامل بايستي در رشد و تقويت هوش اخلاقي اهتمام ورزند. در نظرية هوش اخلاقي و رشد وتقويت آن هفت مؤلفه مورد توجه قرار دارد. در فرهنگ اسلامي به آنها و ساير مؤلفه هاي مهم اخلاقي به عنوان فضيلت توجه شده است. آنها انصاف، احترام، حلم، بردباري و خويشتن داري، وجدان، همدلي، محبت ومهرباني هستند. تمامي اين موارد در تربيت انسان تأثير گذار هستند. اين تحقيق در صدد است تا مولفه هاي هوش اخلاقي كه هفت فضيلت اصلي است را در نهج البلاغه مورد بررسي قرار دهد و تفاوت آن را از نظر مباني و لوازم با نظرية هوش اخلاقي تبيين نمايد. رويكرد علي (ع) به فضايل اخلاقي مبتني بر مباني ديني است كه در نظرية هوش اخلاقي مطرح نيست. ايمان و اعتقاد به خداوند، نوع نگرش اسلامي و الهي به انسان و اعتقاد به معاد از مهمترين مباني است كه رويكرد به فضائل اخلاقي در نهج البلاغه را با نظرية هوش اخلاقي متفاوت مي سازد.

۱۳۹۷/۲/۱

45735