۸۳۹ PhD

Editing of Manuscript of Helale Motarraz Dar Fane Moama wa Loghz

دكتري تخصصي ( Ph.D )

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور، مركز تحصيلات تكميلي

۱۳۸۳

28/11/94

بسيار خوب

۶۸۹ص

كوپا، فاطمه

پشتدار، علي محمد؛ محمدي بدر،نرگس

۶۷۴-۶۸۸ص

editing, manuscript, Holal Motarraz Dar Fane Moama wa Loghaz, Shraf Eddin AliYazdi

نسخه خطي "حلل مطرّز در فنّ معما و لغز" پرآوازه ترين كتاب در دانش معماست كه به خامه تواناي شرف الدين علي يزدي مورخ، شاعر، منشي، منجّم و رياضيدان بزرگ قرن نهم، در قالب نثر به نگارش درآمده است. وي اين كتاب را ميان سالهاي 828 و 832 ه . ق به نام شاهزاده دانش دوست، هنرمند و محبوب خود ابراهيم سلطان فرزند شاهرخ تيموري كه در آن زمان حاكم شيراز بود، نوشته است. متن كتاب مشتمل بر يك ديباچه، دو اصل و پنج حلّه است.موضوع اصلي كتاب بيان قواعد دانش معماست. به دليل پيشتاز بودن اين كتاب در معرّفي اصطلاحات و قواعد يكي از دانش هاي ادبي مورد اقبال قرون هشتم تا يازدهم و مورد تقليد و سرمشق قرار گرفتن آن، همچنين اشتمال آن بر بيان مطالب متعدد از جمله: حقايق تعليمي و عرفاني،اصطلاحات فلسفي، ذكر برخي از اسرار خواص حروف و اعداد، اصطلاحات دانش موسيقي،مباحث فلكي و نجومي اشاره به مقطّعات حروف قرآني،يادكرد برخي كتاب هاو شخصيت هاي كمترشناخته شده مانند: مفاحص صائن الدين علي تركه اصفهاني و مولانا شمس الدين طبسي همچنين ذكر مطالب مربوط به علم جفر،دانش رياضي از جمله: مخرج كسرها،تناسب تأليفي و بيان پاره اي مباحث بلاغي، معرفي اين كتاب ضروري تشخيص داده شد.متن حاضر بر اساس سه نسخه و بر مبناي نسخه اساس تصحيح گرديده است .از آنجايي كه اين كتاب اثر احياگر نثر فني در قرن نهم است، از منظر بياني و ادبي نيز ارزش فراواني دارد و قطعاً معرّفي آن مي تواند باعث شناساندن يكي از متون مهم در دوره تيموري گردد.

45193