چكيده
در اين مطالعه به منظور زيست چينه نگاري و مطالعه حوادث زيستي مرزهاي زماني Turonian-Coniacian ، Coniacian-Santonian سازند آبدراز در برش روستاي حسن كد خدا مورد مطالعه دقيق فسيل شناسي و چينه شناسي قرار گرفت. برش مورد مطالعه در سمت جاده درگز- باجگيران و 50 كيلومتري درگز واقع شده است. با مطالعه سنگ شناسي سازند آبدراز مشخص شد كه برش مورد مطالعه از 250 متر ضخامت تشكيل شده است. واحد هاي سنگ شناسي غالب در سازند مورد مطالعه شيل، مارن و سنگ آهك هاي گل سفيدي مي باشد. روند تغييرات سنگ شناسي به سمت شرق حوضه رسوبي كپه داغ با افزايش واحد آهك گل سفيدي در سازند آبدراز همراه است. در مجموع از تعدا 264 نمونه برداشت شده، تعداد 30 گونه متعلق به 10 جنس از روزن دارن شناور به همراه 10 گونه از روزن داران كف زي متعلق به 5 جنس، 10 گونه اينوسراميدي متعلق به 5 جنس در قالب 4 زيست زون شناور به ترتيب ذيل مورد شناسايي قرار گرفتند.
1) Whiteinella archaeocretacea Partial Range Zone Bolli 1966) Latest Cenomanian-Early Turonian(,
2) Helvetoglobotruncana helvetica Total Range Zone Sigal (1955)) Early-Middle Turonian(,
3) Marginotruncana schneegansi Interval Zone Dalbiez (1955)) Middle Turonian(
4) Dicarinella concavata Interval Zone Sigal 1955) Latest Turonian to Earliest Santonian(.
كه بر اين اساس مي توان گفت كه سازند آبدراز در برش روستاي¬ حسن كد خدا در بازه زماني (Early Turonian- Earliest Santonian) نهشته شده است. با بررسي مجموعه فونا هاي روزن داران شناور و اينوسراميد ها، مرز هاي زماني قاعده آشكوب هاي كنياسين، سانتونين در برش چينه شناسي مذكور از سازند آبدراز تعيين گرديدند. در برش مورد مطالعه مرز هاي زماني تورونين-كنياسين و كنياسين-سانتونين در داخل زيست زون Dicarinella concavata Interval Zone ثبت و مورد شناسايي قرار گرفتند. مدل زيستي بدست آمده در برش¬ مورد مطالعه براي قاعده¬ زماني كنياسين داراي بيشترين شباهت با مدل هاي Lamolda (1985) و Walaszczyk و همكاران (2010)، براي قاعده زماني سانتونين قابل مقايسه با مدل هاي Caron (1985) و Gallemi (2007) و براي قاعده زماني كامپانين داراي بيشترين قرابت با مدل Gale و همكاران (2008) مي باشد. در بخش ديگر اين مطالعه با بررسي فراواني Whiteinella وMuricohedbergella ميزان نوسانات شوري در برش مورد مطالعه در دو محدوده زماني تورونين مياني با كمترين و مرز كنياسين-سانتونين با بيشترين ميزان شوري مشخص گرديد. با مقايسه روزن داران شناور مورد مطالعه با ايالت هاي بيوژئوگرافي در زمان كرتاسه مشخص گرديد كه اين نواحي با ايالت تتيس مشابه بوده اند. همچنين سازند آبدراز در برش حسن كد خدا مورد مطالعه دقيق بر اساس مطالعه انواع صفحات محافظت كننده در ناحيه نافي روزن داران شناور قرار گرفتند. در اين مطالعه 8 صفحات محافظت كننده دهانه اوليه در ناحيه نافي روزن داران شناور شناسايي گرديد. در اين مطالعه به ترتيب 4 نوع ساختار Porticus (Simple lip, Tooth like Porticus, Spiral Porticus, Imbricate Porticus) به همراه 3 نوع ساختار Tegillum (Roll type-Tegillum, Strap-shape-Tegillum, Sheet like-Tegillum) به همراه فراواني آنها تشخيص داده شد. مطالعه آماري ساختارهاي محافظت كننده ناحيه نافي نشان داد كه ساختارهاي Lip و Simple lip داراي بيشترين و ساختارهاي Imbricate Porticus وSheet like Tegillum كمترين فراواني را در برش مورد مطالعه دارند. مطالعه آماري روزن داران حاكي از رسوبگذاري سازند آبدراز در يك محيط- Upper Bathyal Outer Neritic مي باشد. در زير آشكوب هاي تورونين زيرين- مياني سطح آب دريا در منطقه مورد مطالعه پايين و در انتهاي تورونين به اوج خود مي رسد. در آشكوب كنياسين و ابتداي سانتونين سطح آب دريا پايين مي باشد. بر اساس معادله عمق وان درزوان(Van der Zwaan, 1990) عمق ميانگين ناحيه مورد مطالعه بالاي 200 متر برآورده شده است.