تحليل كاركرد هاي اجتماعي پارك هاي شهري: مطالعه تطبيقي پارك كريم آباد و پارك مادر(تنكابن)

پارك هاي شهري به عنوان يكي از مهمترين فضاهاي عمومي شهر ها نقش مهمي در زمينه سازي تعاملات اجتماعي ايفا مي كنند. كاركرد اجتماعي پارك‏ها تحت تأثير عوامل و زمينه‏هايي است كه مي‏توان آن‏ها را در دو دسته جاي داد: 1- ويژگي‏هاي فضايي و كالبدي پارك كه مي‏تواند بر فعاليت‏ها و رفتارهاي جاري در آن مؤثر باشد. 2- چگونگي ارتباط پارك با فضاهاي عمومي پيرامون و تأثير متقابل آن با ساير فضاها و فعاليت‏هاي شهري. پارك‏هاي «جوان» و «مادر» شهر تنكابن كه از نظر دو مؤلفه گفته شده داراي تمايزات و ويژگي‏هاي متفاوتي هستند در تحقيق حاضر مورد مطالعه قرار گرفته‏اند و بر اساس نقش و اثرگذاري هر يك از ويژگي‏هاي متمايز فضايي و كالبدي اين پارك‏ها پرسش هاي تحقيق اينگونه طرح شده‏اند: 1- رابطه متقابل پارك‏ها با فعاليت‏ها و فضاهاي عمومي پيراموني چه تأثيري بر كاركردهاي اجتماعي آن‌ها دارد؟؛ 2- آيا ميزان رضايت و استفاده كاربران پارك‏هاي مورد مطالعه، بيشتر تحت تأثير كيفيت كالبدي و تسهيلات موجود در پارك‏ها است يا چگونگي ارتباط آن‏ها با فضاهاي عمومي پيراموني؟ پاسخ به اين سوال ها از طريق انجام پيمايش و مشاهدات ميداني انجام شده است. اين پيمايش بر اساس دو دسته از شاخص‏ها انجام شده است كه دسته اول ويژگي‏هاي كالبدي و كاربري‏هاي موجود در پارك‏هاي مورد مطالعه مورد سنجش قرار داده و دسته ديگر رابطه فضايي پارك‏ها با فضاي عمومي پيراموني در بر بررسي مي‏كنند. بر اساس يافته‏هاي پيمايش و با استفاده از آزمون هاي آماري اثبات دو فرضيه انجام پذيرفت كه عبارتند از: 1- هرچه رابطه متقابل پارك‏ها با فعاليت‏ها و فضاهاي عمومي پيراموني بيشتر باشد، امنيت و سرزندگي آن‏ها ازنظر سطح و دامنه زماني بيشتر خواهد بود. 2- در پارك جوان تأثيرگذاري ارتباط پارك با فضاهاي عمومي پيراموني بيش از كيفيت كالبدي و تسهيلات موجود در آن‏، بر ميزان رضايت و استفاده كاربران تأثير دارد، در مقابل در پارك مادر كيفيت كالبدي و تسهيلات موجود بيش از ارتباط پارك با فضاهاي عمومي پيراموني بر ميزان رضايت و استفاده كاربران تأثير دارد. مقايسه دو پارك جوان و مادر در شهر تنكابن روشنگر ظرفيت هاي اجتماعي پارك هاي شهري است و نشان مي‏دهد تحقق اين ظرفيت‏ها تنها با نگاه كميت‏گرا قابل دستيابي نيست. بر اساس يافته‏هاي پژوهش گرچه ويژگي‏هاي فضايي محدوده دروني پارك‏ها مانند خصوصيات كالبدي، طراحي، عناصرمبلمان، تسهيلات و امكانات موجود، مديريت و نگهداري و رعايت انواع الزامات برنامه‏ريزي عامل كليدي در زمينه‏سازي كاركرد اجتماعي آن‏ها محسوب مي‏شوند، اما بايد در نظر داشت كه پارك‏ها بخشي پيوسته و جدايي ناپذير از عرصه عمومي و زندگي روزمره شهري هستند و بر اين اساس بايد به نقش فضاها و فعاليت‏هاي پيراموني و ظرف فضايي دربرگيرنده پارك‎‏ها در بالا بردن كاركرد اجتماعي آن توجه كافي نمود. كلمات كليدي: پارك هاي شهري، كاركردهاي اجتماعي، پارك كريم جوان، پارك مادر

1396/7/19

علي روحي

43036