1584پ

Nomads policy Pahlavi about relying on tribes of nomadic tribes Hamedan an​d Kurdistan

كارشناسي ارشد

تاريخ ايران اسلامي

دانشگاه پيام نور همدان

1396

1396/5/25

134ص.

علي صوفي ، عليرضا

فرخي ، يزدان

109-113

Eilat an​d Aksayer, Fifth Floor, Progress, First Pahlavi, Imperial

لفظ تخته قاپو از زبان تركي گرفته شده و به معني دروازه چوبي مي‌باشد كه در معناي سياسي به اسكان عشاير كوچرو و با هدف كاهش قدرت ايلات و عشايربه اجرا درآمده است. اين پژوهش به دنبال بررسي اهداف دولت از اجراي نظام نامه‌ي تخته قاپو درمناطق كرد وترك نشين غرب كشور است وسوالات فرعي آن چگونگي برخورد ايلات درمواجه با سياست‌هاي خشن رضاشاهي است. اين پژوهش بررسي‌هاي وسيعي پيرامون دو فرضيه، يكي مبني بر عجز حكومت پهلوي اول در مقابل ايلات و عشاير و استفاده از روش نفاق و تفرقه بين آنان براي برون رفت از مشكلات و ديگري اهداف پنهان دولت از اجراي طرح تخته قاپو در اين مناطق مذكوراست. روش و رويكرد پژوهش توصيف و تحليل موضوع بر پايه اسناد ومنابع كتابخانه‌اي است. فرضيه اصلي اين پژوهش اين بود كه هدف اصلي رضا شاه از اجراي تخته قاپو، ايجاد يك كشور متمركز و فرضيات فرعي آن هم نگاه امنيتي داشتن به مناطق مرزي و اقليتي كشور بوده است. از اهداف عمده اين پژوهش آشنايي با اهداف پيدا و پنهان دولت از اجراي اين سياست در بين ايلات و عشاير كرد نشين و ترك زبان كشور بوده است. اين پژوهش با تكيه بر نگاه خاص بر اهداف دولت رضا شاه از اسكان ايل گلباغي ديواندره در روستاهاي همدان به انجام رسيده است. ايل گلباغي به دليل مخالفت با سياست‌هاي دولت مركزي ونيزاتهام همكاري بافرقه دمكرات، علي رغم داشتن طوايف زياد سركوب وبسياري ازطوايف آن به استان‌هاي يزد وهمدان واصفهان فرستاده شدند. دولت رضا شاه با اينكار از يكپارچكي و مخالفت ايلات كرد با دولت مركزي جلوگيري و با اسكان اجباري اين ايل در ساير استان‌ها، باعث اختلاط قومي و مذهبي و كاهش اكثريت مطلق اقليت‌ها در اين مناطق گرديده است.نظام نامه‌ي تخته قاپو علي رغم اجراي ناقص، باعث سركوب برخي ايلات و عشاير تندرو و شرور مناطق مختلف كشور شده وبه تشكيل يك حكومت متمركزدر كشور كمك كرده است. هرچند كه با وﻗﻮع ﺣﻮادث ﺷﻬﺮﻳﻮر 1320 و ﺳﻘﻮط حكومت رﺿﺎﺷﺎه، ايلات و عشاير تخته قاپو شده با ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎي ﺧﻮد در محل اسكان، ﺑﺎردﻳﮕﺮ ﺑﻪ ايلات سابق خود بازگشتند ولي ديگر آن اتحاد و يكپارچگي ايلات و عشاير كاهش يافته بود.

1396/7/4

42853