تحليل و بررسي نكاح نامه هاي دوره ناصري: با تكيه بر اسناد سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران (عصر ناصريʹ 1264-1313 قمري)

موضوع پژوهش حاضر نكاح‌نامه‌هاي دورة ناصري است. نكاح‌نامه‎ به عنوان زيرمجموعه اسناد شرعي به حساب مي‌آيد كه داراي چارچوب مشخص و اصول كلي معين در نگارش است. اين اسناد معتبر اجتماعي توسط كاتبان به رشته تحرير در مي‌آمد و از ارزش ادبي، هنري و تاريخي برخوردارند. شناسايي رابطه تعيين صداق و باورهاي ديني طبقات اجتماعي دورة قاجار مسأله اين پژوهش است. در اين تحقيق با روش كتابخانه‎اي، توصيف و تحليل اسناد، جمع‎آوري، ارزشيابي و بررسي 95 نكاح‎نامه و مقايسه و اختلاف محتوايي نكاح‌نامه‎ها در يك دورة تاريخي با بهره‌گيري از روش تحليل كمّي سعي شده به اين سؤالات پاسخ داده شود كه تعيين ميزان مهريه با طبقه اجتماعي زوجين چه پيوندي دارد؟ چه عاملي تعيين‌كننده نوع صداق به لحاظ موقعيت جغرافياي در نكاح‎نامه‎ها است؟ چه ارتباطي ميان پايبندي به عقايد ديني در تاريخ وقوع عقد با مناسبت‌هاي مذهبي اسلامي وجود دارد؟ يافته‎هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه در نكاح‌نامه‎هاي مورد بررسي به دليل جايگاه اجتماعي زوجين و پدرانشان ميزان مهريه متفاوت است و نوع مهريه با توجه به شرايط جغرافيايي، نوع زندگي و معيشت و آداب و رسوم در هر شهر متفاوت مي‎باشد. تاريخ وقوع عقد نيز به دليل توجه مردم به آموزه‌هاي ديني در مناسبت‌هاي مذهبي مسلمانان ثبت شده است.

1396/6/19

42507