پ.ا.ف.1121

Culture Themes of Hafet Peykar

كارشناسي ارشد

ادبيات فارسي

مركز كرج

95

09/04/95

عالي

432ص.

سرمدي، مجيد

جعفرقليان، طاهره

ص:432

پ استاد راهنما سرمدي، مجيد , پ استاد مشاور جعفرقليان، طاهره

پژوهش حاضر با هدف بررسي فرهنگ مضامين كتاب هفت پيكر نظامي انجام شده است. جامعه ي آماري اين پژوهش كليه ي ابيات هفت پيكر نظامي مي باشد. كه بر پايه ي متن هفت پيكر نظامي به تصحيح حسن وحيد ي دستگردي فراهم شده است .براي انجام اين پژوهش ابتدا همه¬ي مدخلهاي ابيات مشخص گرديه و سپس مضامين مربوط به هر مدخل نوشته شده است. تمامي مدخل ها در اين فرهنگ به ترتيب حروف الفبا آمده اند. معناي كنايي و لغوي و ... آن نيز داخل پرانتز آورده شده است. آنچه از مجموع مضامين و مدخلها به دست آمده است نشان مي دهد كه مضاميني كه نظامي در هفت پيكربيشترين توجه رابه آنها داشته است عناصرمربوط بطبيعت واجرام آسماني و عناصر انساني است. عناصر طبيعت مانند: آب، ابر، كوه، دشت، ميوه ها، گياهان، رنگها و شب و روز اجرام آسماني مانند: سياره ها، خورشيد، ماه و عناصر انساني مانند حسد ظلم ستيزي، پاكي، عدل دانش، ترس، شجاعت و عدالت خواهي. حيوانات مانند: اسب، اژدها، گورخر، در نگاه نظامي عناصر طبيعت جمادات ثابت نيستند بلكه هر كدام به مقتضاي حال و نگاه شاعرتغيير چهره مي دهند تا شاعر را براي بيان مقصود ياري رسانند. نظامي تنها به تصوير سازي نقاشي گونه از طبيعت بسنده نكرده است، بلكه به طبيعت انسان و اجرام آسماني و ... چون حكيمي نگريسته است و از آن براي بيان مفاهيم خود ياري جسته است. البته بيشترعناصر طبيعت و مفاهيم انساني واجرام آسماني كه نظامي درهفت پيكر به آن پرداخته است مكرر در اين منظومه تكرار شده است ولي هر بار نظامي مضاميني بديع از اين عناصرساخته است كه هر بار اين عناصر و مفاهيم را از دريچه اي تاز به انسان نشان مي دهد. و هربار اگر چه با مدخلي تكراري مواجه مي شويم اما مفاهيم كاملا تازه و جديد هستند و تكرار انسان را خسته نمي كند.

11/06/96

كشت كار، زهرا

42397