1074پ

The functions of social, cultural an​d political quarters in Iran during the reign of Mughal

كارشناسي ارشد

تاريخ ايران اسلامي

دانشگاه پيام نور همدان

1395

1395/4/14

عالي

172ص.

فرخي ، يزدان

علي صوفي ، عليرضا

140-148

Iranian cities, neighborhood, function, Neighborhood identity, Mongols, Ilkhanan.

از تاثيرات حمله مغول به جهان اسلام و به ويژه ايران، دگرگوني در اوضاع شهرها و روستاها بود. گذشته از عامل كاهش جمعيت و كشتار بسياري از مردمان شهرهاي خراسان و ماوراءالنهر در سال‌هاي اوليه‌ي تصرف ايران، شورش‌هاي مكرر شهرها عليه ايشان و نيز واكنش مغول‌ها در اخذ تدابيري ويژه براي سلطه‌ي بيشتر، منجر به دگرگوني بافت شهرها و در نتيجه تاثير بر ماهيت و كاركرد محله‌هاي مختلف شهرها گرديد. حاصل اين سياست‌هاي مغولي چه بود؟ و اقدامات ايشان در اين خصوص چه تاثيراتي در بافت محله‌ها و كاركردهاي ايشان داشت؟ به نظر مي‌رسد كه اين از يك سو منجر به ايجاد شهرها و شهرك‌هاي نوبنيادي در شهرهاي بزرگ گرديد و به ويژه از زمان هلاكو به بعد كه بهتر است ايشان به لقب ايلخانان خوانده شوند، حكومت تلاش كرد تا شهرهايي نظير تبريز را با اهداف و منافع خود هم سو و همراه سازند. اما از سوي ديگر به نظر مي‌رسد كه نوعي تداوم نيز در راستاي تحول اين دوره و به طور هم زمان در تحولات شهري و كاركرد محله‌هاي اين دوره قابل ملاحظه است و به سخني ديگر، عناصري از دوران پيش از عهد مغول نيز استمرار يافته بود. به طور كلي، هدف اصلي اين تحقيق شناسايي محله‌هاي ايراني شهرهاي بزرگ عهد مغول‌ها و گردآوري اطلاعات منابع و متون اين دوره درباره‌ي آن‌ها است؛ لذا تا آنجا كه بتوان منابع و استناداتي در اين خصوص به دست آورد، ماهيت، هويت و كاركردهاي اجتماعي، فرهنگي و سياسي محله‌هاي ايراني مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت. دستاورد اين تحقيق منجر به دستيابي تعداد و ماهيت محله‌ها در شهرهاي بزرگ عهد ايلخاني شده است و بر اساس يافته‌هاي اين تحقيق و علي رغم محدوديت منابع، دست كم كاركردها و هويت شماري از محله‌ها روشن شده است.

1396/1/20

40628