چكيده
هنر سخنوري و تاثير كلام بر مخاطب، در هر دوره اي از اهميت خاصي برخوردار بوده است. بررسي نكاتي كه بر تاثير سخن بيفزايد همواره مورد توجه نويسندگان و شاعران بوده است.يكي از مباحث مهم دانش معاني، بررسي اغراض و معاني ثانوي جملات است كه براي فهم ظرايف و مقصود شاعر يا نويسنده مي¬بايست به بررسي معناي ثانوي موجود در آثار آنان پرداخت. فخرالدّين عراقي يكي از شاعراني است كه با هنرمندي خويش و با بياني غيرمستقيم از معاني ثانوي جملات در اشعارش بهره گرفته¬است و ما با بررسي اين معاني در اشعار وي تا حدودي توانسته¬ايم به انديشه شاعر پي ببريم. در اين پژوهش، با بررسي معاني ثانوي غزليات عراقي با استفاده از روش تحليلي توصيفي، اغراض جملات دسته¬بندي شده¬است، سپس براي تفهيم بهتر كاركرد مختلف معاني ثانوي به كمك جدول¬هاي آماري و نمودارهاي بسامدي نشان داده¬ شده است كه ميزان بهره¬گيري شاعر را از معاني ثانوي در علم معاني نشان مي¬دهد. پس از مطالعه دقيق در اين زمينه به اين نتيجه رسيديم كه فخرالدين عراقي از بين جملات خبري، پرسشي، امري، شرطي، نهي، ندايي، تمنايي و دعايي، بيشترين معاني ثانوي را در جملات خبري با معناي ثانوي عشق و علاقه و كمترين را در جملات دعايي به كار برده¬است.
