974پ

City Construction Instability from the Perspective of Flood Natural Hazards in Tehran Metropolitan with an Emphasis on Guidance Models of Urban Flood (from Darake up to Kan)

دكتري تخصصي (Ph.D)

جغرافيا - برنامه ريزي شهري

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

1395

1395/5/31

عالي

197ص.

حكمت نيا ، حسن - قهرودي تالي ، منيژه

فرهودي ، رحمت الله - جاوري ، مجيد

185-199

instability, vulnerable zones, Darake to Kan, Regions 2 an​d 5, Tehran

به لحاظ نشستگاه و موقعيت، شهرها بر يك بستر طبيعي و اكولوژيك مستقرند . با توسعه و گسترش شهرها، بين محيط انسان‌ساخت و محيط طبيعي تقابل و اندركنش رخ ميدهد ، لذا بدون توجه به محيط طبيعي و فرآيندهاي دخيل در تغيير آن نميتوان به برنامه ريزي شهري مبادرت نمود. گسترش شهرنشيني و افزايش تدريجي شهرها ، باعث تجمع و تمركز جمعيت و افزايش ساخت وسازهاي شهري شده است . ﮔﺴﺘﺮش ﻃﻮﻟﯽ ﺷﻬﺮﻫﺎ روي دامنهﻫﺎ و دﺷﺖﻫﺎ، ﻣﺘﺮادف ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﻬﻢ ﺳﻄﺢ ﻧﻔﻮذ ﻧﺎﭘﺬﯾﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮ موجب ﺑﻪ راه اﻓﺘﺎدن ﺣﺠﻢ ﭼﺸﻤﮕﯿﺮي از رواناب در اراﺿﯽ ﺷﻬﺮي ﺷﺪه اﺳﺖ. در كلانشهر تهران به دليل گسترش شهر به سمت شمال و ساخت و سازهاي شهري بي رويه، نظم هيدرولوژي منطقه به هم ريخته شده و در نتيجه بالقوه و بالفعل با سيلاب هاي متعدد درگير مي باشد. اين پژوهش با هدف ارزيابي ميزان ناپايداري ساخت و سازهاي شهري در مناطق 2 و 5 شهرداري تهران و محدوده بالادست از دركه تا كن انجام شده است. تعيين شاخص ها و مولفه هاي تاثيرگذار ، پهنه بندي پتانسيل سيل خيزي و سيل گيري ، پتانسيل آسيب پذيري ساخت و سازهاي شهري در محدوده مورد مطالعه و ارائه راهكارهاي تاثيرگذار در مدل هاي سيلاب شهري از ديگر اهداف اين رساله مي باشد .دراين راستا در صدد پاسخ گويي به سوالات، با اين فرضيه كه گسترش شهري و تغييرات ناشي از دخالت هاي انساني باعث تشديد سيلاب در اين منطقه شده و از طريق مدل هاي هدايت سيلاب شهري با ارزيابي صحيح و توصيه هاي كاربردي مي توان آن را كاهش داد ،ضمن بررسي وضعيت موجود،تعيين حوضه هاي هيدرولوژيك شهري با روش Arc Hydro ، پهنه بندي آسيب پذيري از طريق مدل هاي تحليل سلسله مراتبي(AHP) و فازي(Fuzzy Model) ، ارزيابي آسيب پذيري با استفاده از مدل SWMM و ارزيابي وزن شاخص ها و پهنه هاي آسيب پذير از طريق شبكه هاي عصبي مصنوعي ، مبادرت به ارائه راهكارهاي موئر در مدل هدايت سيلاب شهري جهت كاهش و كنترل آسيب پذيري نموده است . نتايج اين پژوهش نشان داد كه تركيبي از عوامل ناشي از ساختار سازه هاي شهري ، توپوگرافي، اقليم ،كاربري اراضي و عوامل هيدرولوژي سبب افزايش آسيب پذيري محدوده مورد مطالعه شده است. دخل تصرف هاي انساني ، وجود بزرگراه هاي شرقي – غربي عمود بر جهت شيب منطقه ،ساخت و سازهاي بي رويه بدون توجه به شرايط زهكشي،حداكثرهاي بارندگي ، شيب و تغيير كاربري ها موجبات ناپايداري را فراهم آورده است.

1395/11/12

39734