22355پ

The Role of Religion to Comprehend teaching of Imamiyah Fegheh

كـارشناسي ارشـد

فقه و مباني حقوق اسلامي

مركز تهـران جنوب

1391

1391/11/16

عالي

178ص

نقيبي، سيد ابوالقاسم

صدري، سيدمحمد

166-176ص

Aims an​d Objectives, Teachings, Wisdom, Expertise, Religion.

دانشگاه پيام نور/مركز تهـران جنوب

مقاصد شريعت، اسرار و اهدافي است كه شارع به هنگام تشريع احكام لحاظ فرموده است؛ از تحقيق و تامل در ابعاد مختلف احكام شريعت، مي¬توان مقاصد و اهداف و مصلحت¬هاي بي-شماري را دريافت كرد كه در آن نهفته است و بيانگر اين مهم اند كه احكام فقهي براي جلب مصالح و منافع نازل شده¬اند. اهميت مقاصد شريعت و جايگاه آن در تنظيم و تعادل بخشيدن به حيات، امري بسيار مهم بوده و از همين رو، امروزه پژوهش¬هاي نوين و دقيقي را مي طلبد. آن¬چه در اين ميان درخور درنگ بوده است اين است كه پيرامون مساله¬ي مقاصد شريعت، تنها مباحث اشاره¬اي و اجمالي در كتاب¬هاي اصول فقه به ميان آمده، در حالي¬كه دانش اصول فقه بدون مقاصد شريعت، ناقص قلمداد مي¬شود؛ و در حقيقت، اصول فقه در كنار دانش مقاصد تكامل مي¬يابد. با توجه به اين¬كه، محور اصلي مقاصد « اسرار و اهداف احكام شريعت » مي¬باشد و انسان نيز بر طبق سرشت كنجكاو خويش مشتاق است، از اين اسرار و حكمت¬ها مطلع شود؛ لذا، نخستين نيازي كه بشر را به تحقيق پيرامون مقاصد شريعت وادار مي¬كند، همان پاسخ گفتن به كنجكاوي¬ها و پرسش-هاي برخواسته از فطرت است، پرسش¬هايي چون نماز چرا؟ روزه چرا؟ واجبات چرا؟ محرمات چرا؟ عرصه¬ي مقاصد شريعت، همواره بايد مورد تحقيقات و پژوهش¬هاي نوين قرار گيرد و نيازهاي دين¬داري انسان معاصر را پوشش دهد؛ در همين راستا، توجه به اصل روح تشريع يا همان مقاصد تشريع بايد مورد توجه و اهتمام مجتهدين قرار گيرد و تنها در اين صورت است كه ضريب خطا در اجتهادات پايين خواهد آمد. قابل توجه اين¬كه آگاهي از مقاصد شريعت، تنها ويژه¬ي مجتهد مطلق نيست و بلكه قبول اصل تجزي در اجتهاد و تخصصي شدن عرصه¬هاي اجتهادي اعم از: عرصه¬ي تجارت، علوم تجربي، مسائل ديني و... مي توان بسيار موفق¬تر از گذشته دين¬داري نمود و ديگران را نيز به دين¬داري دعوت كرد؛ از همين رو، داعي و مبلغ نيز بايد عالم به مقاصد شريعت باشد تا بتواند در حوزه¬ي دعوت موفق عمل كند. جان كلام اين¬كه، مقاصد شريعت يعني:« پاسخگويي به حس كنجكاوي كه در فطرت بشر به وديعه گذاشته شده است»؛ به ويژه آن¬گاه كه انسان به پرسش¬گري در حوزه¬ي مسائل ديني مي پردازد، تنها ابزار و مكانيزم منطقي پاسخگويي به اين¬گونه پرسش¬ها، همان آگاهي از اهداف دين و مقاصد شريعت است؛ و متاسفانه علل بسياري از دين¬گريزي¬هاي انسان معاصر، بي¬پاسخ ماندن سوالاتي است كه از فطرت برمي¬خيزند؛ زيرا ديدگاه مقاصدي كه توجه انسان¬ها را به دين جلب مي كند، خواهان مصلحت و دافع ضرر است و چنين اصلي در نهاد هر انساني قرار دارد و انسان عاقل، كسي است كه جالب مصالح و دافع مضار باشد.

1395/08/04

36041