PE 68

زبان شناسي همگاني

95/5/14

عزتي,ابراهيم , صبوري,نرجس بانو

دستور نقش گراي نظام مند هليدي يك دستور معنايي است، زيرا زبان را نظامي معنايي قلمداد مي كند كه از طريق فرانقش هاي انديشگاني، بينافردي و متني كه در انتخاب هاي كاربران زبان عينيت مي يابد، درك مي شود. بنابراين، اين دستور به توصيف نظام ها و ساختار هاي دستور زبان و توضيح اين كه چرا اينگونه هست، كمك مي كند. اين دستور يك نظريه ي واژه دستوري است كه بر اساس مفهوم انتخاب تنظيم شده است و در آن زبان به عنوان «شبكه اي از گزينه هاي متصل به هم» ادراك مي شود (هليدي و متيسن، 2004). در اين پژوهش سعي برآن است تا با تكيه بر نظريه ي نقش گرايي هليدي و متيسن (2004) مجموعه شعر «مرثيه هاي خاك» احمد شاملو و دو شعر بلند «مسافر» و «صداي پاي آب» سهراب سپهري مورد بررسي قرار بگيرد و از اين طريق سبك هر شاعر مشخص شود. نتايج اين تحقيق نشان داد كه در مجموعه ي شعر مرثيه هاي خاك احمد شاملو از تعداد 246 فرايند مشاهده¬شده، 50 درصد فرايند مادي، 92/32 درصد فرايند ربطي، 94/8 درصد فرايند ذهني، 09/6 درصد فرايند رفتاري، 62/1 درصد فرايند گفتاري و 40/0 درصد فرايند وجودي بود كه بيشترين فراواني مشاهده¬شده مربوط يه فرايندهاي مادي و كمترين مورد مربوط به فرايندهاي وجودي بود. در دو شعر كوتاه «مسافر» و «صداي پايِ آب» سهراب سپهري، از تعداد 330 مورد فرايند مشاهده¬شده 81/41 درصد فرايند مادي، 81/18 درصد فرايند ذهني، 69/29 درصد فرايند ربطي، 45/5 درصد فرايند رفتاري، 03/3 درصد فرايند گفتاري و 81/1 درصد فرايند وجودي بود كه بيشترين فراواني مشاهده¬شده مروط به فرايند مادي و كمترين فراواني مربوط به فرايند وجودي بود.

34872