PIR 163

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

پيام نور رشت

22/10/93

سهيلا فرهنگي

پروين تاج بخش

فرهنگي،سهيلا , تاجبخش،پروين

تحليل گفتمان رويكردي ميان‌رشته¬اي است كه از طريق مطالعات تحليل متون، زبان‌شناسي، سبك‌شناسي و نقد ادبي با ادبيات مرتبط است. تحليلگران گفتمان انتقادي متون ادبي را نيز مانند ساير متون در خدمت ارتباط ¬مي¬دانند، از اين رو، آن‌ها را نيز با نگرش و روش انتقادي تحليل كرد.سيدمهدي شجاعي از نويسندگان موفّق معاصر است كه آثار وي فصل نويني را در تاريخ ادبيّات كشور ما ¬گشود و در كنار ويژگي¬هاي خاصّ خود، تأثير بسياري بر جنبه¬هاي مختلف ادبيّات، فرهنگ و هنر گذاشت. او بيشتر در حوزه¬ي ادبيات ديني فعّاليت مي‌كند. يكي از آثار او مجموعه¬ ‌داستان سانتامارياست كه شامل چهل داستان كوتاه است. سيدمهدي شجاعي -كه بيشتر به بيان دردهاي اجتماعي و دغدغه‌هاي ديني توجّه دارد- از حادثه¬ي جنگ تحميلي و پيامدهاي آن غافل نيست و در حوزه¬ي ادبيّات دفاع مقدّس نيز فعاليت چشمگيري دارد. او در خدمت گفتمان انقلاب اسلامي و از مدافعان آن است و از نمادها و باورهاي ديني در جهت ترويج اعتقاداتش مدد مي‌گيرد.داستان¬هاي شجاعي بيشتر دربردارنده¬ي مضامين اجتماعي است؛ موضوعات و مشكلاتي كه در جامعه گريبان¬گير انسان است و جنبه¬ي عمومي دارد. اين نويسنده¬ي توانا با بهره¬گيري از الفاظ و مضامين قرآني و تأثير پذيري از انطباق قرآن با فطرت بشري توانسته است با رويكردي انتقادي در داستان¬هاي خود بر خوانندگان، تأثيري شگرف برجاي نهد.هدف اين پايان¬نامه بهره‌گيري از تحليل گفتمان براي بازخواني داستان‌هاي كوتاه اين نويسنده است كه از مجموعه¬ي داستاني سانتاماريا انتخاب شده است. اين پژوهش نشان‌دهنده¬ي قابليت‌هاي داستان‌هاي كوتاه معاصر براي نمايش درون¬مايه‌هاي سياسي و اجتماعي و نشان دادن مناسبات قدرت در گفتمان‌هاي متون ادبي است.اين پايان¬نامه- كه با رويكرد تحليل گفتمان انتقادي فركلاف انجام شده است و شامل بازخواني داستان¬هاي گلچين¬شده در سه سطح توصيف، تفسير و تبيين است- نشان‌دهنده¬ي گفتماني انتقادي و تقابلي ميان شخصيت‌هاي اصلي بيشتر داستان¬ها و تفاوت سليقه و ايدئولوژي آن‌هاست. همچنين، زبان بيشتر داستان¬هاي شجاعي صريح و رُك است و فضايي منتقدانه بر آن حكم‌فرماست. اين پژوهش نشان مي‌دهد كه داستان‌هاي كوتاه معاصر فارسي ظرفيت‌هاي فراواني براي بيان گفتمان‌هاي حاكم بر جامعه دارند.

29988