G 14

كارشناسي ارشد

جغرافيا و برنامه ريزي شهري

16/06/91

محمدتقي رهنمايي

حسين قنبري

رهنمايي،محمدتقي , قنبري،حسين

در آغاز قرن 21،بر اساس آمار اعلام شده توسط سازمان ملل بر آورد شده است كه بيش از 50 درصد مردم در شهرها زندگي مي كنند و پيش بيني مي شود تا سال 2025 ، تعداد شهرنشينان دو برابر شده و به حدود 5 ميليارد نفر برسد.اين آمار حاكي از اين مطلب است كه ديگر زمان آن رسيده است كه توجه به سكونت گاه هاي شهري و اسكان جمعيت در نقاط شهري با برنامه صورت پذيرد. توجه به اندازه ي بهينه ي جمعيت در سكونت گاه هاي شهري از گذشته هاي دور همواره دغدغه ي فكري فلاسفه و محققان بوده است، چنان چه افلاطون در ان دوره جمعيت 5040 نفر را براي يك سكونت گاه شهري ايده آل ،در نظر گرفت.توجه به سلسله مراتب شهري ( طبقه بندي جمعيتي در نقاط شهري) مي تواند به عنوان يك راهنما،پيش روي برنامه ريزان قرار گيرد.تحقيق پيش رو نظام سلسله مراتبي شبكه ي شهري در استان گيلان را با روش توصيفي - تحليلي و همچنين روش هاي كمي مورد بررسي قرار داد و در نهايت نتايج ذيل حاصل شد.با استفاده از مدل رتبه - اندازه، وجود نخست شهري فوق برتري در استان گيلان به اثبات رسيد وعامل طبيعي ( توپوگرافي ) در استان تا كنون به صورت يك محدوديت توانسته است تاثيرات خود را بر توزيع ، پراكنش و جمعيت نقاط شهري استان اعمال نمايد و به يكي از دلايل اصلي در عدم تعادل سلسله مراتب شهري در استان گيلان تبديل شود.نقش دولت نيز از زمان صفويه و به خصوص در دوره ي معاصر ( 50 سال اخير ) با توجه بيش از اندازه به مركز استان و تمركز عملكردي سياسي- اداري در شهر رشت ، از عوامل بسيار تاثير گذار بر نظام شهري گيلان بوده است.علاوه بر توجهات بيش از حد به مركز استان ، سياست هاي دولتي در زمينه ي تبديل نقاط روستايي به شهر بدون در نظر گرفتن معيار جمعيتي ، نيز از جمله دلايل عدم ناهمگوني جمعيت در شبكه ي شهري گيلان بوده است.به نظر مي رسد تمركز زدايي از شهر رشت ، تفويض نقش عملكردي به مراكز ناحيه اي و انتقال يك سري از عملكردها از شهر رشت ، در راستاي اجراي طرح 3 مركزي بودن استان به جاي تك مركزي مي تواند تا حد زيادي نظم گم شده در سلسله مراتب شهري استان را بازيابي نموده و به عنوان راهكارهاي اجرايي ، زمينه ساز تعادل در سلسله مراتب شهري استان باشد.

28842