PIRŸ123

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

پيام نور رشت

92/07/03

علي لاغر فيروزجايي

فاطمه گوشه نشين

لاغر فيروزجايي،علي , گوشه نشين،فاطمه

واقعه معراج به عنوان بزرگترين رويداد زندگي پيامبر گرامي اسلام (ص) از زمان وقوع تا كنون مورد توجه راويان، نويسندگان و شاعران قرارگرفته است و هر كدام با توجه به مستندات مربوط به معراج اعم از شنيدن از خود آن حضرت، آيات و احاديث، به بحث پيرامون اين سفر معنوي پرداخته¬اند، از جمله اين افراد كه با واسطه¬ي اندك به نقل اين واقعه در اثر خود ، معراج النبي پرداخته، ابن عباس است (م. 73 ه.ق). روايات وي با توجه به معتبر بودن راويان ارزش والايي دارد؛ چند قرن بعد ابوالقاسم قشيري (376 – 465 ه .ق) در كتاب المعراج به اين واقعه اشاره كرده است. بعد از وي معراج مورد توجه شاعران قرار مي-گيرد، به گونه¬اي كه در قرن ششم توجه سنايي و خاقاني را به خود جلب مي¬كند، تا اين¬كه نظامي گنجوي، يكي از پايه گذاران ادبيات داستاني منظوم فارسي در خلال منظومه¬هاي پنج¬گانه¬ي خود اشعاري درباره¬ي سفر آسماني پيامبر «صلي الله عليه وآله وسلّم»تحت عنوان معراجيه مي¬سرايد. توجه به معراج در پنج گنج نظامي به بالاترين حد مي¬رسد به گونه¬اي كه شاعر حدود سيصد بيت را به اين واقعه اختصاص مي¬دهد. بعد از نظامي نيز اين شيوه مورد توجه مقلدان وي قرار مي¬گيرد. پژوهش حاضر به بررسي تطبيقي معراجيه¬هاي خمسه نظامي با دو معراج نامه¬ي پيش از او يعني كتاب «معراج النبي» ابن عباس و «كتاب المعراج » قشيري مي¬پردازد و به دنبال نشان دادن شباهت¬ها و تفاوت¬ها در ساختار و محتواي آن¬ها است. نتايج به دست آمده، نشان مي¬دهد كه نظامي در سرودن معراجيه¬هاي خود، به رغم وجود برخي اختلافات جزئي، تحت تأثير معراج نامه¬هاي مذكور بوده است.

27607