20786پ

Review of Mulasadra”s viewes on The Question of Good and Evil and Comparison It With The Quran

دكتري

مدرسي معارف اسلامي

مركز تحصيلات تكميلي

1394

1394/03/24

عالي

275ص

بطحايي،سيدحسن

ضميري،محمدرضا؛ فلاح نژاد،عبدالحميد

264-272ص

Good, Evil, Mulla Sadra, Nonexistence, Finitude of attributes, Koran’s verses

دانشگاه پيام نور/ مركز تحصيلات تكميلي

موضوع اين پژوهش، «نقد و بررسي ديدگاه ملاصدرا در مسئله خير و شر و تطبيق آن با قرآن كريم»، است. از آن جا كه مسئله خير و شر و شبهات مربوط به آن، اختصاص به زمان، مكان و پيروان اديان خاصي ندارد، و در هر عصر و زماني، به جهت ارتباط و نقش اين موضوع با اعتقادات متدينان، شبهات و مباحث جديدي مطرح مي شود، لازم و ضروري است كه محققان در همة ادوار به آن بپردازند. اهداف اين تحقيق، تبيين خير و شر، بر اساس نگرش حكمت متعاليه و عرضه آن به ساحت قرآن كريم، براي شناخت ميزان انطباق ديدگاه حكمت متعاليه در اين مسئله، با قرآن كريم بوده است. پاسخ به شبهات مربوط به خير و شر، عمدتا در بعد هستي شناختي، مانند ثنويت و كيفيت ايجادِ خير و شر، بر اساس مباني حكمت صدرايي و قرآن كريم، از ديگر اهداف مهم پژوهش بوده است. روش اين تحقيق در يك نگاه كلي ، تحليلي و انتقادي بوده، كه مواد اوليه آن به روش كتابخانه اي فراهم شده است. از نتايج و نوآوري هاي اين تحقيق، نقد تعريف اصطلاحي فلاسفه اسلامي از شر، بوده كه بر اساس ملاك و معيار واحد نبودنِ تعريف شر با خير، و جامع نبودن تعريف شر نسبت به مصاديق خود، و ناسازگار بودن با كاربرد اين دو واژه در قرآن كريم، به آن پرداخته شده است. مهم ترين دليل هستي شناختي صدرالمتألهين، بر عدمي بودن شر، برهان عقلي است، كه در تحليل و بررسي آن، با اشكالاتي نظير دوري بودن، مصادره به مطلوب بودن، عدم توانايي كامل در پاسخ به شبهات، و از نظرنقلي، تلقي قرآني از وجودي بودن برخي از شرور مانند ظلمات، مرگ و مانند آن، و عدمي بودن برخي از مصاديق خير، مانند روزه، شهادت در راه خدا و كم نكردن ميزان و مانند آن ها، روبرو شده كه تا كنون پاسخ متقني دربارة آن ها از آثار ملاصدرا ارائه نشده است. تبيين سازگاري نظرية ملاصدرا در بحث نظام أحسن، با ديدگاه قرآن كريم، و استخراج برهان سنخيت براي اولين بار از آثار ملاصدرا در بحث نظام أحسن، از نوآوري هاي اين پژوهش بوده است. تحليل روي گرداني ملاصدرا از تبيين هستي شناختي فلسفي خير و شر، و اقبال به نگرش عرفاني و بهترين نظرية دانستن آن، و تبيين محوريت انسان در خير و شر بر اساس تحليل قرآني، و در نهايت ارائه رهيافتي قرآني، با عنوان كرانه مندي صفات الهي در مرحله ايجاد خارجي اشيا، براي پاسخ به شبهه ناسازگاري وجود شرور با صفات الهي، را مي توان از ديگر نتايج اين پژوهش دانست.

1394/03/31

26706